En moitos sitios de Galicia hoxe celebran unha festa que chaman \"Sama\u00edn\", que moitos califican de \"tradici\u00f3n\" galega e alg\u00fans afirman que \u00b4 \"precristi\u00e1\".<\/p>\n
Rastrexando a orixe da suposta 'tradici\u00f3n' galega do 'Sama\u00edn'<\/big><\/p>\n Como suposta \"tradici\u00f3n\" e, adem\u00e1is, \"precristi\u00e1\", resulta rar\u00edsima. Se acotamos a b\u00fasqueda en Google \u00f3 publicado antes do 31 de decembro de 2000, s\u00f3 aparecen 11 resultados falando sobre o \"Sama\u00edn\"<\/a>, e alg\u00fans non te\u00f1en nada que ver coa suposta \"tradici\u00f3n\". Se buscamos un pouco na rede en anos posteriores, o 30 de outubro de 2006 o portal galego Vieiros publicou unha noticia sobre algunhas festas do \"Sama\u00edn\" organizadas por colectivos nacionalistas<\/a>. Un deles, de Ferrol, aseguraba que levaba nove anos (\u00e9 dicir, dende 1997) celebrando esa festa. Curiosamente, sen deixar o menor rastro sobre ela na rede: antes desa data de 2006, en Vieros non se publicou nin unha soa referencia \u00f3 \"Sama\u00edn\"<\/a>. Qu\u00e9 extra\u00f1o, \u00bfnon?<\/p>\n Todo empezou cunha festa inventada na localidade de Cedeira en 1989<\/big><\/p>\n A suposta \"tradici\u00f3n\" empezou cun mestre de Cedeira, Rafael L\u00f3pez Loureiro, que publicou un libro en 2003<\/a> identificando como \"Sama\u00edn\" certas tradici\u00f3ns que se daban en estas datas nalgunhas localidades galegas, ningunha das cais se chamaba \"Sama\u00edn\" nen nada parecido<\/strong> (o libro non aporta ningunha clase de documentaci\u00f3n que as\u00ed o indique). Por se quedaba algunha d\u00fabida, o 2 de novembro de 2007 este mestre reco\u00f1eceu a La Voz de Galicia que a primeira edici\u00f3n do \"Sama\u00edn\" a celebrou en Cedeira (A Coru\u00f1a) a finais de novembro de 1989<\/a>, \u00e9 dicir, que nin sequiera coincid\u00eda coa v\u00e9spera de T\u00f3dolos Santos.<\/p>\n Fai moitos a\u00f1ns que recopilo libros sobre mitolox\u00eda, e particularmente sobre a galega. Un dos m\u00e1is completos \u00e1 hora de falar de lendas e costumes locais \u00e9 a \"Gu\u00eda da Galiza M\u00e1xica\" de V\u00edtor Vaqueiro, publicada en 1998 pola editorial Galaxia: non recolle ningunha menci\u00f3n a ningunha festa do \"Sama\u00edn\" en ningunha localidade galega<\/strong>, o cal resulta sorprendente se \u00e9 certo, como din alg\u00fans, iso de que se trata dunha \"tradici\u00f3n\" galega incluso de orixe \"precristi\u00e1\". Casualmente, ese libro s\u00f3 fala dun \"Samah\u00edn\" precisamente en Cedeira<\/strong>, o promovido polo xa citado Rafael L\u00f3pez Loureiro. <\/p>\n O inventor arrep\u00edntese da evoluci\u00f3n do seu invento<\/big><\/p>\n Casualmente, este se\u00f1or concedeu unha entrevista a La Voz de Galicia o 26 de outubro de 2018<\/a> na que reco\u00f1eceu: \"no 90 convenzo \u00e1 sociedade cultural Chirlateira de facer unha festa\"<\/em><\/strong> (obs\u00e9rvese que xa non afirma que esa primeira festa se fixese en 1989, como sinalou nese mismo xornal en 2007). Na entrevista de 2018 a L\u00f3pez Loureiro, o autor afirma que \"na idea orixinal do Sama\u00edn estaba o obxectivo de \u00abpelexar contra o Halloween\u00bb. Pero o cami\u00f1o torceuse e acabou dando lugar a este novo concepto, tam\u00e9n ideado<\/u> por este mestre xubilado\"<\/em><\/strong>. As\u00ed pois, a suposta \"tradici\u00f3n\" que alg\u00fans consideran \"precristi\u00e1\" resulta non ser tal: \u00e9 algo inventado tomando certas costumes galegas que nunca se chamaron \"Sama\u00edn\", se lles chama as\u00ed para combatir o Halloween e \u00f3 final ac\u00e1base facendo o mesmo.<\/strong><\/p>\n O propio L\u00f3pez Loureiro reco\u00f1ec\u00eda o seu malestar coa evoluci\u00f3n da festa, sinalando que \"os primeiros anos do Sama\u00edn en Cedeira ningu\u00e9n \u00eda disfrazado\"<\/em><\/strong>, pero que \u00f3 final \"houbo que facer un exercicio de aggiornamento, de po\u00f1elo ao d\u00eda; antes non ti\u00f1amos luz e iso xa o cambiaba todo\".<\/em> O autor do invento engad\u00eda: \"Hai m\u00e1is intereses na diversi\u00f3n e no ocio que na cultura, en toda Galicia hai moita desinformaci\u00f3n e asociaci\u00f3ns e concellos t\u00edranse a organizar o Sama\u00edn sen m\u00e1is, porque hai que facer algo, e en vez de chamarlle o que \u00e9, un Halloween, ch\u00e1manlle Sama\u00edn. E non \u00e9 o mesmo<\/strong>, igual que carnaval non \u00e9 sin\u00f3nimo de entroido\".<\/em> En resume, que o invento f\u00f3iselle se das mans, pero a pesar diso non renunciaba a seguir inventando: \"haber\u00eda que dotar o Sama\u00edn dunha iconograf\u00eda que se puidera contrapo\u00f1er \u00e1 parafernalia do Halloween\"<\/em>.<\/strong><\/p>\n 'Sama\u00edn', unha incorrecta adaptaci\u00f3n da palabra irlandesa 'Samhain'<\/big><\/p>\n E a todo isto, \u00bfde \u00f3nde saliu o nome de \"Sama\u00edn\"? En Irlanda hab\u00eda unha celebraci\u00f3n pagana, o Sahmain, sobre a que xa vos falei aqu\u00ed.<\/a> A festa do Halloween ten un v\u00ednculo moi remoto con esa celebraci\u00f3n. As\u00ed pois, f\u00edxose una incorrecta adaptaci\u00f3n desa verba ga\u00e9lica, que nin sequiera se pronuncia \"Sama\u00edn\", senon \"Xao\u00edn\"<\/a>, \u00f3 menos usando a graf\u00eda gallega. En ga\u00e9lico irland\u00e9s esa verba fai referencia \u00f3 mes de novembro<\/strong> (etimol\u00f3xicamente \u00e9 \"a fin do ver\u00e1n\"). Cando escrib\u00edn a mi\u00f1a entrada sobre o Samhain en 2007<\/a>, apenas hab\u00eda webs galegas que falasen sobre esa celebraci\u00f3n.<\/p>\n A tradici\u00f3n galega do magosto, soterrada polo invento do Sama\u00edn<\/big><\/p>\n
\n