{"id":59416,"date":"2025-04-27T21:54:32","date_gmt":"2025-04-27T19:54:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/?p=59416"},"modified":"2026-04-27T00:16:50","modified_gmt":"2026-04-26T22:16:50","slug":"a-pouco-conecida-marcha-militar-que-guiou-a-uns-galegos-na-sua-loita-por-espana-en-1808","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2025\/04\/27\/a-pouco-conecida-marcha-militar-que-guiou-a-uns-galegos-na-sua-loita-por-espana-en-1808\/","title":{"rendered":"A pouco co\u00f1ecida marcha militar que guiou a uns galegos na s\u00faa loita por Espa\u00f1a en 1808"},"content":{"rendered":"

Galicia \u00e9 unha rexi\u00f3n espa\u00f1ola cun enorme patrimonio musical, que incl\u00fae moitas pezas de m\u00fasica tradicional de orixe desco\u00f1ecida.<\/p>\n

'Mayo longo': un fermoso poema de Rosal\u00eda de Castro escrito en terras castel\u00e1s<\/a><\/rel>
\nUnhas palabras do autor do Himno de Galicia que provocar\u00e1n un desgusto \u00f3s separatistas<\/a><\/rel><\/p>\n

Son afeccionado \u00e1 m\u00fasica tradicional galega e \u00e1 m\u00fasica militar desde hai d\u00e9cadas e te\u00f1o unha gran colecci\u00f3n de discos de ambos os x\u00e9neros, pero hai unha peza com\u00fan a eles que se me escapou ata o de agora. Esta peza \u00e9 co\u00f1ecida habitualmente como \"Himno do Batall\u00f3n de Literarios\"<\/strong>, xa que serviu para acompa\u00f1ar a marcha do Batall\u00f3n Literario formado por profesores e estudantes da Universidade de Santiago de Compostela en 1808 para combater aos invasores franceses. Con todo, tam\u00e9n foi difundida co t\u00edtulo de \"Himno da Guerra de Independencia\"<\/strong>, xa que foi composta durante esa contenda provocada por Napole\u00f3n Bonaparte.<\/p>\n

A xesta do Batall\u00f3n Literario deber\u00eda ser co\u00f1ecida por t\u00f3dolos galegos.<\/strong> Movidos por un fervor patri\u00f3tico, 1.200 profesores e estudantes alist\u00e1ronse nel. Tras sucesivos combates, s\u00f3 sobreviviron pouco m\u00e1is de 100.<\/strong> Na Praza da Quintana de Santiago de Compostela hai unha gran l\u00e1pida que lembra a estes heroes. Os seus soldados levaban unha cinta que fac\u00eda referencia ao Rey Fernando VII e ao emperador franc\u00e9s: \"Por rescatar a Fernando e acabar con Bonaparte, uni\u00f3se Minerva a Marte<\/strong>\"<\/em>. Lembremos que Minerva era a deusa romana da intelixencia, mentres que Marte era o deus da guerra, co que estes soldados expresaban a uni\u00f3n entre a Universidade e o Ex\u00e9rcito en defensa de Espa\u00f1a.<\/p>\n

<\/a><\/div>\n
O monumento \u00f3s Heroes do Batall\u00f3n Literario na Praza da Quintana de Santiago de Compostela (Foto: Elentir<\/a>).<\/div>\n

A referencia a Minerva figuraba tam\u00e9n no estandarte do Batall\u00f3n, que dic\u00eda \"Pallad. Legio\"<\/strong>, unha abreviatura da expresi\u00f3n latina \"Palladis Legio\" (Lexi\u00f3n de Palas, outro dos nomes da deusa Minerva), xunto \u00e1 Cruz de Santiago<\/strong> (un s\u00edmbolo moi ligado a Galicia e que hoxe figura no emblema do Ex\u00e9rcito Espa\u00f1ol) e un escudo en cuxos dous primeiros cuarteis figuraban os emblemas her\u00e1ldicos da Coroa de Castela (da que Galicia forma parte), co escudo do Reino de Galicia no centro. Este estandarte, xa algo deteriorado, cons\u00e9rvase na Facultade de Dereito da Universidade de Santiago.<\/strong><\/p>\n

<\/a><\/div>\n
O estandarte do Batall\u00f3n Literario, conservado na Facultade de Dereito da Universidade de Santiago (Foto: Universidad de Santiago de Compostela<\/a>).<\/div>\n

En verdade, a\u00ednda que a citada peza musical \u00e9 habitualmente mencionada como \"himno\", en realidade era unha marcha instrumental<\/strong>, d\u00e1ndose unha situaci\u00f3n parecida \u00e1 do Himno de Espa\u00f1a, procedente da Marcha de Granadeiros e que non ten letra. Na Biblioteca Virtual de Madrid<\/a> atopei un libreto titulado \"Cantos e bailes populares de Espa\u00f1a\" dedicado a Galicia (ver PDF)<\/a>, editado en 1910 pola Uni\u00f3n Musical Espa\u00f1ola. Neste libreto aparece o Himno do Batall\u00f3n Literario baixo o t\u00edtulo de \"Himno da guerra da independecia\".<\/p>\n

<\/a><\/div>\n
A partitura do Himno do Batall\u00f3n Literario Compostel\u00e1n, tam\u00e9n co\u00f1ecido como \"Himno da Guerra de Independencia\" (Fonte: Biblioteca Virtual de Madrid<\/a>).<\/div>\n

Custoume bastante atopar un v\u00eddeo ou arquivo sonoro con este himno. Finalmente, atopeino na conta de Soundcloud do Grupo Organistrum<\/a>, un grupo de investigaci\u00f3n Organistrum foi creado en 2004 na Universidade de Santiago de Compostela. A peza \u00e9 interpretada con gaita galega e tambor<\/strong>, como seguramente a escoitaron os soldados do Batall\u00f3n Literario:<\/p>\n