{"id":61783,"date":"2018-11-11T07:21:41","date_gmt":"2018-11-11T06:21:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/?p=61783"},"modified":"2025-11-11T05:59:59","modified_gmt":"2025-11-11T04:59:59","slug":"polska-i-hiszpania-historyczne-powiazania-dwoch-wielkich-narodow-europejskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2018\/11\/11\/polska-i-hiszpania-historyczne-powiazania-dwoch-wielkich-narodow-europejskich\/","title":{"rendered":"Polska i Hiszpania: historyczne powi\u0105zania dw\u00f3ch wielkich narod\u00f3w europejskich"},"content":{"rendered":"

11 listopada to dzie\u0144 szczeg\u00f3lny, nie tylko dlatego, \u017ce wspominamy zako\u0144czenie I wojny \u015bwiatowej w 1918 roku, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce tego dnia Polska odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Polscy katolicy: wielcy zapomniani, gdy mowa o ofiarach Holokaustu<\/a><\/rel>
\n\u015awi\u0119ty Maksymilian Kolbe: m\u0119czennik z Auschwitz, kt\u00f3ry odda\u0142 \u017cycie, aby uratowa\u0107 innego wi\u0119\u017ania<\/a><\/rel><\/p>\n

Dzi\u015b Polska obchodzi setn\u0105 rocznic\u0119 odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci.<\/strong> Opr\u00f3cz z\u0142o\u017cenia gratulacji wszystkim polskim przyjacio\u0142om Contando Estrelasa z okazji tego dnia, chcia\u0142bym skorzysta\u0107 z okazji i podkre\u015bli\u0107 liczne wi\u0119zy, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y nasze dwa wielkie narody na przestrzeni dziej\u00f3w.<\/p>\n

Dwa narody, kt\u00f3rych cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jest katolicyzm<\/big><\/p>\n

Historia narodu polskiego jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z religi\u0105 katolick\u0105. Pierwszy polski monarcha, ksi\u0105\u017c\u0119 Mieszko I, przyj\u0105\u0142 chrzest w 966 roku, a wraz z nim jego dawniej poga\u0144ski nar\u00f3d przyj\u0105\u0142 katolicyzm<\/strong>, uznaj\u0105c go za jedn\u0105 z cech definiuj\u0105cych ich nar\u00f3d (kr\u00f3l Wizygot\u00f3w Rekkared I uczyni\u0142 to samo w Hiszpanii w 589 roku). Niew\u0105tpliwie aspekt religijny jest tym, w czym Polska i Hiszpania maj\u0105 najwi\u0119cej podobie\u0144stw. Oba narody maj\u0105 Niepokalane Pocz\u0119cie<\/strong> za swoj\u0105 patronk\u0119,<\/strong> kt\u00f3rej oba narody oddaj\u0105 wielk\u0105 cze\u015b\u0107 i kt\u00f3ra by\u0142a bohaterk\u0105 objawienia w Polsce, w\u00f3wczas okupowanej przez Prusy, w 1877 roku<\/a>.<\/p>\n

Podobnie, w obu krajach panuje wielki kult \u015bwi\u0119tego Jakuba Aposto\u0142a<\/a>: pod koniec XVIII wieku w Polsce istnia\u0142o ju\u017c 155 ko\u015bcio\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych temu \u015bwi\u0119temu.<\/strong> W Polsce pielgrzymki do Santiago de Compostela istnia\u0142y ju\u017c w \u015bredniowieczu, tzw. Drog\u0105 Drogow\u0105, kt\u00f3ra przebiega przez Gda\u0144sk i Szczecin. W Hiszpanii zachowa\u0142y si\u0119 dokumenty dotycz\u0105ce przybycia w XIV wieku polskich pielgrzym\u00f3w<\/strong>, takich jak Stanis\u0142aw z Vedereke, Franciszek z Schubin, Klemens z Mokrsco i Jakub Cztan z Rogowa. Kult \u015bwi\u0119tego Jakuba w Polsce zosta\u0142 na nowo rozbudzony w XX wieku przez polskiego papie\u017ca Jana Paw\u0142a II podczas jego wizyt w Santiago de Compostela w 1982 i 1989 roku. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, papie\u017c Wojty\u0142a wyzna\u0142 wielk\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do Hiszpanii, kt\u00f3r\u0105 nazywa\u0142 \u201eZiemi\u0105 Maryi\u201d<\/a>. Odwiedzi\u0142 j\u0105 pi\u0119\u0107 razy, co czyni j\u0105 jednym z pi\u0119ciu kraj\u00f3w, kt\u00f3re odwiedza\u0142 najcz\u0119\u015bciej podczas swojego pontyfikatu. Obecnie na Monte do Gozo, niedaleko Santiago, znajduje si\u0119 Centrum Pielgrzymkowe im. Jana Paw\u0142a II<\/strong>, kt\u00f3rym kieruje polski ksi\u0105dz, o. Roman Wcis\u0142o<\/a>, cz\u0142owiek urodzony w polskiej Galicji<\/a>, kt\u00f3ry obecnie pe\u0142ni pos\u0142ug\u0119 duszpastersk\u0105 w hiszpa\u0144skiej Galicji.<\/p>\n

<\/div>\n
Polski papie\u017c, \u015bwi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II, przybywa do katedry w Santiago de Compostela w 1982 roku, podczas swojej pierwszej podr\u00f3\u017cy do Hiszpanii.<\/div>\n

Schronienie \u017byd\u00f3w wygnanych z reszty Europy<\/big><\/p>\n

Polska przez d\u0142ugi czas by\u0142a oaz\u0105 tolerancji religijnej w Europie. \u017bydzi byli stopniowo wyp\u0119dzani z reszty kontynentu:<\/strong> Francji (1182), Anglii (1290), Austrii (1421), Hiszpanii (1492), Sycylii (1493), Litwy (1495), Portugalii (1497), Nawarry (1498)... Znale\u017ali jednak schronienie w Polsce, kt\u00f3ra ostatecznie sta\u0142a si\u0119 domem dla najwi\u0119kszej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Europie.<\/strong> W po\u0142owie XVI wieku 80% \u017byd\u00f3w na \u015bwiecie mieszka\u0142o w Polsce. Niekt\u00f3rzy hiszpa\u0144scy \u017bydzi, znani jako Sefardyjczycy, osiedlili si\u0119 w po\u0142udniowej Polsce, w regionie, kt\u00f3rego nazwa pokrywa si\u0119 z nazw\u0105 hiszpa\u0144skiego regionu: Galicji.<\/p>\n

Polska i Hiszpania: dwa kraje, kt\u00f3re nigdy nie wypowiedzia\u0142y sobie wojny<\/big><\/p>\n

W XVI wieku Polska nawi\u0105za\u0142a stosunki dyplomatyczne z monarchi\u0105 hiszpa\u0144sk\u0105<\/strong> za po\u015brednictwem Jana Dantyszka, znanego w Hiszpanii jako Juan Dantisco. Oba narody utrzymywa\u0142y przyjazne stosunki dyplomatyczne mi\u0119dzy XVI a XVIII wiekiem. W rzeczywisto\u015bci, pomimo faktu, \u017ce historia Europy obfitowa\u0142a w wojny (zar\u00f3wno Polska, jak i Hiszpania toczy\u0142y w pewnym momencie wojny ze wszystkimi s\u0105siednimi krajami, z wyj\u0105tkiem Ksi\u0119stwa Andory), istnieje osobliwa okoliczno\u015b\u0107: oba narody nigdy nie toczy\u0142y ze sob\u0105 wojny, nawet w przeciwnych koalicjach<\/strong>, chocia\u017c poddani obu kraj\u00f3w czasami walczyli po przeciwnych stronach jako ochotnicy.<\/p>\n

<\/div>\n
Artystyczne przedstawienie uskrzydlonych huzar\u00f3w Jana III Sobieskiego, kr\u00f3la Polski, kt\u00f3ry odegra\u0142 decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w obl\u0119\u017ceniu Wiednia w 1683 r., przyczyniaj\u0105c si\u0119 do powstrzymania ekspansji tureckiej w Europie.<\/div>\n

Polski kr\u00f3l, syn Hiszpana, kt\u00f3ry uratowa\u0142 Europ\u0119 przed inwazj\u0105 tureck\u0105<\/big><\/p>\n

Kolejnym podobie\u0144stwem mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Hiszpani\u0105 by\u0142a ich rola obro\u0144c\u00f3w granic chrze\u015bcija\u0144stwa<\/strong>, z rekonkwist\u0105 w przypadku Hiszpanii i walk\u0105 z Turkami w przypadku Polski. W XVI i XVII wieku Rzeczpospolita, utworzona z Kr\u00f3lestwa Polskiego i Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, by\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych pot\u0119g Europy \u015arodkowej. W 1683 roku Husaria Kr\u00f3la Polski Jana III Sobieskiego odegra\u0142a decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w pokonaniu Turk\u00f3w pod Wiedniem.<\/strong> Gdyby nie oni, imperium muzu\u0142ma\u0144skie rozprzestrzeni\u0142oby si\u0119 po ca\u0142ej Europie \u015arodkowej, a dzisiejsza chrze\u015bcija\u0144ska Europa by\u0142aby by\u0107 mo\u017ce jedynie cieniem samej siebie. To zwyci\u0119stwo, za kt\u00f3re wszyscy Europejczycy musz\u0105 podzi\u0119kowa\u0107 naszym polskim braciom.<\/strong> I ciekawostka: ojciec polskiego kr\u00f3la Jakuba Sobieskiego (1590-1646) by\u0142 znanym hispanist\u0105 i odby\u0142 pielgrzymk\u0119 do Santiago de Compostela w 1607 roku<\/a>, odwiedzaj\u0105c Pampelun\u0119, Estell\u0119, Oviedo i Padr\u00f3n, a tak\u017ce miasto Aposto\u0142a, co wprawi\u0142o go w zdumienie.<\/p>\n

Maria Amalia Sakso\u0144ska: polska kr\u00f3lowa Hiszpanii<\/big><\/p>\n

W 1738 roku Hiszpania i Polska nawi\u0105za\u0142y wyj\u0105tkow\u0105 wi\u0119\u017a poprzez ma\u0142\u017ce\u0144stwo: w tym roku pochodz\u0105cy z Madrytu \u00f3wczesny kr\u00f3l Neapolu Karol VII, a przysz\u0142y Karol III Hiszpa\u0144ski, po\u015blubi\u0142 polsk\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0119: Mari\u0119 Amali\u0119 Sakso\u0144ska, czwart\u0105 c\u00f3rk\u0119 \u00f3wczesnego kr\u00f3la Polski Augusta III<\/strong>, i Mari\u0119 J\u00f3zef\u0119 Habsburg, c\u00f3rk\u0119 cesarza J\u00f3zefa I Habsburga. Cho\u0107 by\u0142o to ma\u0142\u017ce\u0144stwo zaaran\u017cowane, stali si\u0119 szcz\u0119\u015bliw\u0105 par\u0105, a Karol by\u0142 g\u0142\u0119boko zakochany w Amalii, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142 za anio\u0142a<\/strong>. Kr\u00f3l zawsze by\u0142 jej wierny i nigdy nie mia\u0142 kochanek (co by\u0142o rzadko\u015bci\u0105 w tamtych czasach). Mieli nie mniej ni\u017c trzyna\u015bcioro dzieci, z kt\u00f3rych sz\u00f3ste zosta\u0142o kr\u00f3lem Hiszpanii Karolem IV. Niestety, Amalie zmar\u0142a rok po przybyciu do Madrytu, we wrze\u015bniu 1760 roku, na gru\u017alic\u0119. Hiszpa\u0144ski monarcha wyzna\u0142: \u201eW ci\u0105gu 22 lat ma\u0142\u017ce\u0144stwa to pierwsze powa\u017cne rozczarowanie, jakie sprawi\u0142a mi Amalia\u201d.<\/em> G\u0142\u0119boko poruszony \u015bmierci\u0105 Amalii, Karol III nigdy si\u0119 ponownie nie o\u017ceni\u0142.<\/strong> Szcz\u0105tki polskiej kr\u00f3lowej Hiszpanii spoczywaj\u0105 obecnie w Panteonie Kr\u00f3l\u00f3w Hiszpanii w klasztorze El Escorial.<\/p>\n

<\/div>\n
Maria Amalia Saska na obrazie Ludwika Sylwestra M\u0142odszego z 1738 r., przedstawiaj\u0105ca ma\u0142\u017ce\u0144stwo tej polskiej ksi\u0119\u017cniczki z \u00f3wczesnym kr\u00f3lem Neapolu Karolem VII, przysz\u0142ym kr\u00f3lem Hiszpanii Karolem III.<\/div>\n

Tylko jeden nar\u00f3d zaprotestowa\u0142 przeciwko rozbiorom Polski: Hiszpania<\/big><\/p>\n

Niestety, wewn\u0119trzne podzia\u0142y os\u0142abi\u0142y Rzeczpospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w w XVIII wieku.<\/strong> W 1772 roku Rosjanie, Austriacy i Prusacy zgodzili si\u0119 na podzia\u0142 cz\u0119\u015bci terytorium Polski, rozpoczynaj\u0105c stopniowy rozpad kraju. Tylko jeden europejski monarcha zaprotestowa\u0142 przeciwko tej zniewadze wobec Polak\u00f3w: kr\u00f3l Hiszpanii Karol III.<\/strong> Drugi rozbi\u00f3r z 1793 roku zmniejszy\u0142 terytorium Polski o po\u0142ow\u0119. Ostatecznie, w 1795 roku, Kr\u00f3lestwo Prus, Cesarstwo Austriackie i Cesarstwo Rosyjskie podzieli\u0142y to, co pozosta\u0142o z kraju, wymazuj\u0105c Polsk\u0119 z mapy na 123 lata. Jednym z ostatnich ambasador\u00f3w, kt\u00f3rzy opu\u015bcili Polsk\u0119 po jej znikni\u0119ciu, by\u0142 Domingo de Iriarte z Hiszpanii.<\/strong><\/p>\n

<\/div>\n
Polscy je\u017ad\u017acy rozmawiaj\u0105cy z rodakiem Hiszpanem podczas misji zwiadowczej. Obraz polskiego malarza Juliusza Kossaka (1875).<\/div>\n

Polska kawaleria w Hiszpanii: od wojny o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 do I wojny karlistowskiej<\/big><\/p>\n

Wierz\u0105c, \u017ce Napoleon pomo\u017ce im odzyska\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, wielu Polak\u00f3w popar\u0142o cesarza Francuz\u00f3w i ostatecznie walczy\u0142o w hiszpa\u0144skiej wojnie o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 przeciwko Hiszpanom. Polska kawaleria odnios\u0142a jedno ze swoich najbardziej zdumiewaj\u0105cych zwyci\u0119stw w Hiszpanii, odwa\u017cn\u0105 szar\u017c\u0105 w bitwie pod Somosierr\u0105.<\/strong> Pomimo wrogo\u015bci, Polak\u00f3w i Hiszpan\u00f3w \u0142\u0105czy\u0142a w tej wojnie ciekawa relacja, o kt\u00f3rej ju\u017c pisa\u0142em<\/a>.<\/p>\n

Po kl\u0119sce Napoleona Polacy nie pozostali bezczynni. 29 listopada 1830 roku w Warszawie wybuch\u0142o powstanie listopadowe przeciwko rosyjskim rz\u0105dom na wschodzie Polski.<\/strong> Rewolucja ta doprowadzi\u0142a do wojny, kt\u00f3ra trwa\u0142a prawie rok i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kl\u0119sk\u0105 Polak\u00f3w, po kt\u00f3rej wielu z nich uciek\u0142o do Francji. Niekt\u00f3rzy zaci\u0105gn\u0119li si\u0119 do Legii Cudzoziemskiej, utworzonej w 1831 roku, a tym samym Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w Polskich ponownie walczy\u0142 w Hiszpanii<\/strong>, tym razem podczas I wojny karlistowskiej (1833-1840), wspieraj\u0105c zwolennik\u00f3w Izabeli II. W Polsce wybuch\u0142y kolejne powstania w 1846, 1848 i 1863 roku.<\/strong> Niez\u0142omny duch Polak\u00f3w uciele\u015bni\u0142 si\u0119 nawet w powstaniu w 1866 roku, w kt\u00f3rym wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 700 Polak\u00f3w deportowanych przez Rosjan na Syberi\u0119.<\/p>\n

Joaqu\u00edn Albert de Alvarez w 1863 roku: \u201eJak\u017ce potomkowie bohater\u00f3w 2 Maja mogliby nie wsp\u00f3\u0142czu\u0107 dzielnym synom Ko\u015bciuszki?\u201d<\/cita><\/p>\n

Odno\u015bnie powstania polskiego z 1863 roku, hiszpa\u0144ski historyk Joaquin Albert de Alvarez napisa\u0142 w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eRewolucja polska\u201d, wydanej w Barcelonie w tym samym roku: \u201eW Hiszpanii, narodzie kwintesencji szlachty, sprawa Polski wzbudzi\u0142a by\u0107 mo\u017ce szersze zainteresowanie ni\u017c w jakimkolwiek innym kraju w Europie<\/strong>\u201d<\/em> i doda\u0142: \u201eCzy\u017c nie istnieje pewne pokrewie\u0144stwo mi\u0119dzy rewolucj\u0105 polsk\u0105 z 1863 roku a rewolucj\u0105 hiszpa\u0144sk\u0105 z 1808 roku?\u2026 Jak\u017ce potomkowie bohater\u00f3w 2 Maja mogliby nie wsp\u00f3\u0142czu\u0107 dzielnym synom Ko\u015bciuszki?<\/strong> Niemo\u017cliwe, aby dwa narody, kt\u00f3re przesz\u0142y podobne pr\u00f3by i chwyci\u0142y za bro\u0144 w mrocznych czasach, nap\u0119dzane tym samym uczuciem, nie kocha\u0142y si\u0119 nawzajem\u201d.<\/em><\/p>\n

Dyplomacja hiszpa\u0144ska w Polsce przed odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci<\/big><\/p>\n

Co znamienne, mimo \u017ce Polska przesta\u0142a istnie\u0107 jako niepodleg\u0142e pa\u0144stwo, Hiszpania utrzymywa\u0142a konsulat w Warszawie w latach 1878\u20131913<\/strong>, kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 w kilku r\u00f3\u017cnych lokalizacjach. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci, 30 maja 1919 roku Polska ponownie nawi\u0105za\u0142a stosunki dyplomatyczne z Hiszpani\u0105<\/strong>. Pierwsza hiszpa\u0144ska delegacja dyplomatyczna stacjonowa\u0142a w hotelu Bristol w Warszawie. Kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej w Madrycie, przy ulicy Marqu\u00e9s del Riscal 4<\/strong>, dzia\u0142a\u0142a ju\u017c polska delegacja, kt\u00f3ra dostarcza\u0142a dokumenty Polakom mieszkaj\u0105cym w Hiszpanii.<\/p>\n

<\/div>\n
Scena z filmu \u201eBitwa Warszawska 1920\u201d o wojnie polsko-bolszewickiej. Kapelan wojskowy Ignacy Skorupka zach\u0119ca\u0142 polskich \u017co\u0142nierzy do walki z krucyfiksem. Zgin\u0105\u0142 w bitwie pod Ossowem 14 sierpnia 1920 roku. By\u0142a to pierwsza potyczka, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 zwyci\u0119stwem Polak\u00f3w podczas ofensywy sowieckiej, odpartej 15 sierpnia w Warszawie, co dzi\u015b w Polsce znane jest jako \u201eCud nad Wis\u0142\u0105\u201d.<\/a><\/div>\n

Wojna polsko-bolszewicka: proroczy telegram w hiszpa\u0144skiej gazecie<\/big><\/p>\n

Jeden z najbardziej decyduj\u0105cych \u2013 a zarazem najbardziej zapomnianych \u2013 konflikt\u00f3w w historii Europy mia\u0142 miejsce w latach 1919\u20131921: wojna polsko-bolszewicka, kt\u00f3ra by\u0142a pierwszym konfliktem mi\u0119dzynarodowym sprowokowanym przez komunistyczny ekspansjonizm.<\/strong> Chocia\u017c Hiszpania znajdowa\u0142a si\u0119 daleko od teatru dzia\u0142a\u0144 wojennych, hiszpa\u0144ska prasa codziennie \u015bledzi\u0142a rozw\u00f3j dzia\u0142a\u0144 wojennych. 12 sierpnia 1920 roku, gdy bolszewicy stali u bram Warszawy, madrycka gazeta ABC opublikowa\u0142a prorocz\u0105 polsk\u0105 not\u0119 \u200b\u200botrzyman\u0105 telegraficznie w San Sebasti\u00e1n: \u201eJe\u015bli dzi\u015b wolno\u015b\u0107 Polski jest zagro\u017cona, jutro zagro\u017cona b\u0119dzie wolno\u015b\u0107 wielu innych narod\u00f3w<\/strong>, gdy\u017c zwyci\u0119stwo bolszewik\u00f3w nad brzegami Wis\u0142y stanowi\u0142oby powa\u017cne zagro\u017cenie dla Europy Zachodniej. Nowa wojna \u015bwiatowa, zdaniem Rady Polskiej, wisi nad narodami, kt\u00f3re nie s\u0142uchaj\u0105 g\u0142osu ludzko\u015bci, prawdy i sprawiedliwo\u015bci.<\/strong> Je\u015bli te narody boj\u0105 si\u0119 wojny, wojna przyjdzie do nich tak, jak przysz\u0142a do Polski, i znajd\u0105 si\u0119 bez \u015brodk\u00f3w obrony\u201d<\/em>. Telegram ko\u0144czy\u0142 si\u0119 ostrze\u017ceniem, \u017ce \u201enad brzegami Wis\u0142y rozstrzyga si\u0119 dzi\u015b wi\u0119cej, o wiele wi\u0119cej ni\u017c los Europy\u201d.<\/strong><\/em> Mimo ostrze\u017ce\u0144 Polska zosta\u0142a praktycznie pozostawiona sama sobie, ale wbrew wszelkim przeciwno\u015bciom Polakom uda\u0142o si\u0119 pokona\u0107 Sowiet\u00f3w<\/a>, co zbieg\u0142o si\u0119 ze \u015bwi\u0119tem Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, 15 sierpnia, co w Polsce uznano za cud. 20 sierpnia gazeta ABC poinformowa\u0142a o polskiej kontrofensywie<\/a>.<\/p>\n

<\/div>\n
Polski my\u015bliwiec PSW-10 o znaku wywo\u0142awczym \u201eChiquita 4-1\u201d, nale\u017c\u0105cy do lotnictwa nacjonalistycznego w 1937 roku. Dzi\u0119ki staraniom polskiego attach\u00e9 wojskowego w Hiszpanii, sympatyzuj\u0105cego z nacjonalistami, Hiszpania zakupi\u0142a 20 tych my\u015bliwc\u00f3w z Polski przez Portugali\u0119. Samoloty zosta\u0142y roz\u0142adowane w porcie Vigo i zmontowane przez polskich robotnik\u00f3w z firmy PZL. (Ilustracja: Marek Rys).<\/div>\n

Polacy i wojna domowa w Hiszpanii<\/big><\/p>\n

Podczas hiszpa\u0144skiej wojny domowej (1936\u20131939) jedna z Brygad Mi\u0119dzynarodowych walcz\u0105cych po stronie republikan\u00f3w, 150. Brygada, sk\u0142ada\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z polskich komunist\u00f3w<\/strong>. W Polsce znani s\u0105 jako \u201eD\u0105browszczacy\u201d, ale nie wspomina si\u0119 ich tam zbyt ciep\u0142o<\/a>, poniewa\u017c ich dow\u00f3dca, Karol \u015awierczewski, zdradzi\u0142 Polsk\u0119 (walczy\u0142 u boku bolszewik\u00f3w w wojnie polsko-bolszewickiej), a po II wojnie \u015bwiatowej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z komunistyczn\u0105 dyktatur\u0105 Stalina, wydaj\u0105c 68 wyrok\u00f3w \u015bmierci z przyczyn politycznych.<\/p>\n

Podczas wojny domowej w Hiszpanii Polska sprzedawa\u0142a bro\u0144 obu stronom<\/a> \u2013 od karabin\u00f3w i granat\u00f3w po czo\u0142gi i samoloty. Konflikt podzieli\u0142 polskie spo\u0142ecze\u0144stwo:<\/strong> prawica identyfikowa\u0142a si\u0119 ze stron\u0105 nacjonalistyczn\u0105 \u2013 zw\u0142aszcza ze wzgl\u0119du na jej katolicyzm \u2013 a lewica sympatyzowa\u0142a z republikanami. W Madrycie ambasadorem Polski w Hiszpanii by\u0142 Marian Szumlakowski, kt\u00f3ry sympatyzowa\u0142 ze stron\u0105 nacjonalistyczn\u0105.<\/strong> Ambasada polska przyzna\u0142a immunitet dyplomatyczny rezydencji markiza Ybarra, przekszta\u0142caj\u0105c j\u0105 w \u201eDom Polski\u201d, kt\u00f3ry udzieli\u0142 azylu oko\u0142o czterystu osobom prze\u015bladowanym przez Front Ludowy<\/a>, w\u015br\u00f3d nich s\u0142ynnemu lekarzowi Gregorio Mara\u00f1\u00f3nowi.<\/p>\n

<\/div>\n
Zdj\u0119cie z wsp\u00f3lnej niemiecko-radzieckiej parady w Brze\u015bciu Liwoskim<\/a>, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 22 wrze\u015bnia 1939 roku, po tym, jak oba mocarstwa podzieli\u0142y mi\u0119dzy siebie Polsk\u0119. Pakt mi\u0119dzy Hitlerem a Stalinem rozgniewa\u0142 re\u017cim genera\u0142a Franco, kt\u00f3ry by\u0142 antykomunistyczny. Jedna z gazet re\u017cimowych chwali\u0142a nawet \u201epolskie bohaterstwo\u201d.<\/div>\n

Hiszpania w obliczu niemieckiej inwazji na Polsk\u0119<\/big><\/p>\n

Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych w Hiszpanii rz\u0105d Franco by\u0142 zaniepokojony paktem podpisanym przez Niemcy i ZSRR w sierpniu 1939 roku.<\/strong> Franco przekaza\u0142 Philippe'owi P\u00e9tainowi, \u00f3wczesnemu ambasadorowi Francji w Madrycie, \u017ce pakt ten zwalnia Hiszpani\u0119 z wszelkich zobowi\u0105za\u0144 wobec Niemiec (nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Hitler wspiera\u0142 stron\u0119 nacjonalistyczn\u0105 w hiszpa\u0144skiej wojnie domowej). Relacje mi\u0119dzy Hiszpani\u0105 a Niemcami och\u0142odzi\u0142y si\u0119. Mniej wi\u0119cej w tym czasie w hiszpa\u0144skiej prasie pojawi\u0142y si\u0119 wzmianki o Polsce, wskazuj\u0105ce na podobie\u0144stwo obu kraj\u00f3w wynikaj\u0105ce z ich katolicyzmu i pokonania komunizmu<\/strong> (Polska w 1920 roku, a Hiszpania w 1939 roku).<\/p>\n

Kiedy Niemcy napad\u0142y na Polsk\u0119 i wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, Hiszpania og\u0142osi\u0142a neutralno\u015b\u0107. Mimo to w hiszpa\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie pojawi\u0142y si\u0119 wyrazy wsp\u00f3\u0142czucia dla Polski.<\/strong> Nawet falangistowska gazeta \u201eArriba\u201d, jedna z gazet re\u017cimu, posun\u0119\u0142a si\u0119 tak daleko, \u017ce chwali\u0142a \u201epolskie bohaterstwo\u201d, nie krytykuj\u0105c Niemiec. 29 wrze\u015bnia 1939 roku Franco przyzna\u0142, \u017ce podejmowa\u0142 \u201euporczywe wysi\u0142ki\u201d, aby zapobiec upadkowi narodu, maj\u0105c wyra\u017anie na my\u015bli Polsk\u0119<\/strong>, \u201ewype\u0142niaj\u0105c w ten spos\u00f3b obowi\u0105zki na\u0142o\u017cone na nas przez wierno\u015b\u0107 naszej historii i hiszpa\u0144skiej my\u015bli katolickiej\u201d<\/em>. Sowiecka inwazja na wschodni\u0105 Polsk\u0119 17 wrze\u015bnia wywo\u0142a\u0142a niepok\u00f3j w Hiszpanii i zwi\u0119kszy\u0142a hiszpa\u0144skie wsp\u00f3\u0142czucie dla Polak\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Polscy \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy uciekli do Hiszpanii po kapitulacji Francji<\/big><\/p>\n

Po kapitulacji Francji w maju 1940 roku wielu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy dotarli do tego kraju, aby kontynuowa\u0107 walk\u0119, zdo\u0142a\u0142o uciec do Hiszpanii przez Pireneje. Polski Konsulat Generalny w Barcelonie, lojalny wobec polskiego rz\u0105du na uchod\u017astwie, odegra\u0142 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w powitaniu tych \u017co\u0142nierzy.<\/strong> \u201ePracownicy konsulatu, cz\u0119sto osobi\u015bcie, odbierali ich z ma\u0142ych wiosek w Pirenejach, dok\u0105d zabierali ich op\u0142acani przewodnicy. Tam dostarczali im fa\u0142szywe dokumenty i ostatecznie wysy\u0142ali do Wielkiej Brytanii\u201d<\/em> \u2013 wyja\u015bnia sam konsulat na swojej stronie internetowej<\/a>. I dodaje: \u201eW 1941 roku polski rz\u0105d na uchod\u017astwie i Polski Czerwony Krzy\u017c w Londynie przeznaczy\u0142y niezb\u0119dne \u015brodki na utworzenie tajnej organizacji z sieci\u0105 zaufanych przewodnik\u00f3w, kt\u00f3rzy zabierali uchod\u017ac\u00f3w bezpo\u015brednio do Barcelony i znajdowali im bezpieczne kryj\u00f3wki w mie\u015bcie<\/strong>. Cz\u0119sto tymi kryj\u00f3wkami okazywa\u0142y si\u0119 biura konsulatu przy ulicy Fontanella lub prywatne mieszkania jego pracownik\u00f3w\u201d<\/em>. Jednak\u017ce \u201eznaczna liczba Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy przekroczyli Pireneje, wpad\u0142a w r\u0119ce Gwardii Cywilnej i trafi\u0142a do wi\u0119zie\u0144 granicznych<\/strong> w Sort, La Seu d'Urgell, Puigcerd\u00e0, Figueres itd. Konsulat Honorowy do\u0142o\u017cy\u0142 wszelkich stara\u0144, aby ich stamt\u0105d wydosta\u0107 lub przynajmniej poprawi\u0107 warunki bytowe w wi\u0119zieniach\u201d.<\/em><\/p>\n

Sytuacja polskich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy wkroczyli do Hiszpanii, skomplikowa\u0142a si\u0119 z powodu nacisk\u00f3w ze strony w\u0142adz niemieckich, a zw\u0142aszcza Gestapo<\/strong>, na re\u017cim Franco. W rezultacie w Miranda de Ebro (Burgos) utworzono ob\u00f3z koncentracyjny, w kt\u00f3rym wi\u0119ziono uchod\u017ac\u00f3w wojskowych wszystkich narodowo\u015bci, w tym Polak\u00f3w. W 1942 roku dwie Polki zaanga\u017cowane w sie\u0107 wsparcia dla uchod\u017ac\u00f3w z ich kraju, Karolina Babecka i Mavis Bacca, zosta\u0142y oskar\u017cone o szpiegostwo i uwi\u0119zione w wi\u0119zieniu<\/strong> dla kobiet w Cortes w Barcelonie. Babecka zosta\u0142a zwolniona miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej dzi\u0119ki koneksjom ojca. Bacca zosta\u0142a uwolniona w 1943 roku po interwencji ambasady polskiej.<\/p>\n

<\/div>\n
ORP Orkan by\u0142 w\u00f3wczas najnowocze\u015bniejszym niszczycielem w polskiej Marynarce Wojennej. 22 lipca 1943 roku zatopi\u0142 kuter rybacki z Viveiro (Lugo) podczas blokady aliant\u00f3w, kt\u00f3rzy podejrzewali, \u017ce hiszpa\u0144skie statki cywilne szpieguj\u0105 dla Niemc\u00f3w.<\/div>\n

Polski okr\u0119t wojenny, kt\u00f3ry zatopi\u0142 hiszpa\u0144ski kuter rybacki<\/big><\/p>\n

Do kolejnego starcia mi\u0119dzy Hiszpanami a Polakami w czasie II wojny \u015bwiatowej dosz\u0142o w wyniku blokady na\u0142o\u017conej przez okr\u0119ty alianckie na hiszpa\u0144skie wybrze\u017ce Morza Kantabryjskiego<\/a>. Pomimo neutralno\u015bci Hiszpanii, kilka galicyjskich kutr\u00f3w rybackich zosta\u0142o zatopionych przez okr\u0119ty alianckie po wp\u0142yni\u0119ciu na wody zamkni\u0119te dla \u017ceglugi przez brytyjsk\u0105 Admiralicj\u0119. W tej operacji bra\u0142 udzia\u0142 polski niszczyciel ORP Orkan, kt\u00f3ry, jak wiadomo, zatopi\u0142 galicyjski kuter rybacki z Viveiro (Lugo)<\/strong> po przej\u0119ciu jego za\u0142ogi 22 lipca 1943 roku. Alianci uwa\u017cali, \u017ce galicyjskie kutry rybackie prowadzi\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 szpiegowsk\u0105 na rzecz Niemc\u00f3w. Hiszpa\u0144ska prasa nigdy nie donosi\u0142a o tych zatopieniach z powodu cenzury<\/strong>, staraj\u0105c si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 zachowa\u0107 neutralno\u015b\u0107 po tym, jak kl\u0119ska Niemiec pod Stalingradem sta\u0142a si\u0119 punktem zwrotnym w wojnie i doprowadzi\u0142a do stopniowego dystansowania si\u0119 Hiszpanii od Niemiec.<\/p>\n

<\/div>\n
Cz\u0142onkowie B\u0142\u0119kitnej Dywizji na obrazie Augusto Ferrera-Dalmau. Ta hiszpa\u0144ska dywizja ochotnicza pozostawi\u0142a g\u0142\u0119boki \u015blad w Polsce, poniewa\u017c jej \u017co\u0142nierze cz\u0119sto bronili Polak\u00f3w przed Niemcami.<\/div>\n

G\u0142\u0119boka pami\u0119\u0107 pozostawiona przez B\u0142\u0119kitn\u0105 Dywizj\u0119 w Polsce<\/big><\/p>\n

Chocia\u017c Hiszpania nie bra\u0142a udzia\u0142u jako strona w II wojnie \u015bwiatowej, po niemieckiej inwazji na Rosj\u0119 w 1941 roku tysi\u0105ce hiszpa\u0144skich ochotnik\u00f3w zaci\u0105gn\u0119\u0142o si\u0119 do armii niemieckiej, aby walczy\u0107 z komunizme<\/strong>m, w odwecie za poparcie Stalina dla strony republika\u0144skiej w hiszpa\u0144skiej wojnie domowej. Wyprawa ta uzyska\u0142a aprobat\u0119 re\u017cimu genera\u0142a Franco. Utworzyli oni hiszpa\u0144sk\u0105 jednostk\u0119 w Wehrmachcie \u2013 250. Dywizj\u0119 Piechoty, lepiej znan\u0105 jako B\u0142\u0119kitna Dywizja. P\u00f3\u017anym latem 1941 roku w ci\u0105gu kilku tygodni w 128 poci\u0105gach przyby\u0142o do polskich Suwa\u0142k \u0142\u0105cznie 17 909 hiszpa\u0144skich ochotnik\u00f3w, gdzie zebrali si\u0119 przed 900-kilometrowym marszem do bia\u0142oruskiego Witebska<\/strong>, poniewa\u017c Niemcy odm\u00f3wili im dostarczenia ci\u0119\u017car\u00f3wek na t\u0119 podr\u00f3\u017c.<\/p>\n

Tasior Dariusz o B\u0142\u0119kitnej Dywizji: \u201eUdowodnili, \u017ce na wojnie nadal mo\u017cna by\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0105. \u015awiadczy o tym ich przychylne nastawienie do Polak\u00f3w\u201d.<\/cita><\/p>\n

Wed\u0142ug Tasiora Dariusza<\/a>, \u201epo\u0142udniowy temperament\u201d Hiszpan\u00f3w sprawi\u0142, \u017ce s\u0105 oni nadal ciep\u0142o wspominani przez starszych mieszka\u0144c\u00f3w polskich miast: Suwa\u0142k, Raczek, Cimoch\u00f3w i Sejn. Hiszpanie sympatyzowali z Polakami i bronili ich przed niemieckimi nadu\u017cyciami.<\/strong> Co wi\u0119cej, uczestniczyli w niedzielnej mszy \u015bwi\u0119tej z Polakami w konkatedrze \u015bw. Aleksandra w Suwa\u0142kach i byli zaskoczeni, widz\u0105c Polak\u00f3w jako tak religijny, a co wi\u0119cej, katolicki nar\u00f3d<\/strong>, poniewa\u017c propaganda wmawia\u0142a im, \u017ce w Europie Wschodniej dominuj\u0105 komuni\u015bci. Hiszpanie podbili nawet serca Polek<\/strong> \u2013 wyja\u015bnia Dariusz, dodaj\u0105c: \u201edo dnia dzisiejszego na Suwalszczy\u017anie mo\u017cna spotka\u0107 osoby, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142ach p\u0142ynie po cz\u0119\u015bci hiszpa\u0144ska krew\u201d.<\/em> Dariusz pisze, \u017ce w Polsce \u201eHiszpanie pozostawili po sobie co\u015b bardzo cennego. Udowodnili, \u017ce na wojnie mo\u017cna pozosta\u0107 cz\u0142owiekiem. \u015awiadczy o tym ich przychylny stosunek do Polak\u00f3w<\/strong>, ale tak\u017ce do ludno\u015bci i je\u0144c\u00f3w radzieckich. Jedynie ich niemieckie mundury budzi\u0142y pewien dystans, kt\u00f3ry znika\u0142 ju\u017c po kilku gestach i okrzykach \u201ePolaco\u201d [Polak] czy \u201eViva Polonia\u201d [Niech \u017cyje Polska]. Dzi\u0119ki tej postawie najstarsi mieszka\u0144cy Suwalszczyzny wspominaj\u0105c \u201ebrodatych i w\u0105satych\u201d \u017co\u0142nierzy z Hiszpanii u\u015bmiechaj\u0105 si\u0119 \u017cyczliwie.<\/strong>\u201d.<\/em><\/p>\n

Hiszpania, jeden z ostatnich zwolennik\u00f3w polskiego rz\u0105du na uchod\u017astwie<\/big><\/p>\n

Chocia\u017c Polska zosta\u0142a zmieciona z mapy, w 1939 roku Hiszpania uzna\u0142a Rz\u0105d RP na Uchod\u017astwie z siedzib\u0105 w Londynie, a Ambasada RP w Madrycie pozosta\u0142a otwarta przez ca\u0142\u0105 wojn\u0119.<\/strong> W latach 1948\u20131950 hiszpa\u0144ska delegacja dyplomatyczna dzia\u0142a\u0142a w Hotelu Polonia w Warszawie, ale oficjalne stosunki mi\u0119dzy oboma krajami uleg\u0142y za\u0142amaniu, poniewa\u017c polska komunistyczna dyktatura nie uzna\u0142a rz\u0105du genera\u0142a Franco. Hiszpania by\u0142a przedostatnim krajem, kt\u00f3ry wycofa\u0142 uznanie dla Rz\u0105du RP na Uchod\u017astwie, w 1969 roku<\/strong> (alianci wycofali je w lipcu 1945 roku; ostatnim pa\u0144stwem, kt\u00f3re to uczyni\u0142o, by\u0142 Watykan 19 pa\u017adziernika 1972 roku). Do tego roku delegacja Rz\u0105du RP na Uchod\u017astwie dzia\u0142a\u0142a w Madrycie jako oficjalna reprezentacja Polski<\/strong>, na czele kt\u00f3rej sta\u0142 J\u00f3zef Potocki, a Konsulat Honorowy znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Barcelonie.<\/p>\n

Polscy wygna\u0144cy w Hiszpanii<\/big><\/p>\n

W latach 1949\u20131975 Radio Nacional de Espa\u00f1a nadawa\u0142o audycje w j\u0119zyku polskim skierowane<\/strong> do spo\u0142eczno\u015bci polskiej w Hiszpanii \u2013 sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 cz\u0119\u015bciowo z Polak\u00f3w zes\u0142anych z powodu dyktatury komunistycznej \u2013 ale tak\u017ce do Polski, gdzie audycje te mia\u0142y pewien wp\u0142yw na opini\u0119 publiczn\u0105<\/strong>. Pierwszym dyrektorem tych program\u00f3w by\u0142 Karol Wagner Pie\u0144kowski. Polscy emigranci w Hiszpanii byli szczeg\u00f3lnie zorganizowani wok\u00f3\u0142 parafii katolickich, niekiedy z w\u0142asnymi kapelanami, i otrzymywali wsparcie od Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca i Stowarzyszenia Pomocy Polakom, kt\u00f3re mia\u0142y oddzia\u0142y w Hiszpanii<\/strong>. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 polska dba\u0142a r\u00f3wnie\u017c o to, aby polskie dzieci uczy\u0142y si\u0119 j\u0119zyka ojczystego: w latach 1947\u20131956 w Barcelonie dzia\u0142a\u0142a w tym celu Polska Szko\u0142a Publiczna. Ponadto, w latach 1955\u20131969 Polski Czerwony Krzy\u017c wydawa\u0142 w Hiszpanii czasopismo \u201ePolonia\u201d<\/strong>, kt\u00f3rego dyrektorem by\u0142 Juliusz Babecki, a w\u015br\u00f3d jego prenumerator\u00f3w by\u0142 genera\u0142 Franco.<\/p>\n

<\/div>\n
Polskie dzieci w porcie w Barcelonie w 1946 roku. To hiszpa\u0144skie miasto przyj\u0119\u0142o 130 polskich dzieci osieroconych w czasie wojny (zdj\u0119cie: Konsulat Generalny RP w Barcelonie).<\/div>\n

Stosunki dyplomatyczne mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Hiszpani\u0105 od 1969 roku<\/big><\/p>\n

15 lipca 1969 roku Hiszpania i Polska Rzeczpospolita Ludowa (jak nazywano komunistyczn\u0105 dyktatur\u0119) podpisa\u0142y wymian\u0119 not w sprawie utworzenia przedstawicielstw konsularnych i handlowych<\/strong>, ustanawiaj\u0105c delegatury konsularne obu kraj\u00f3w w Warszawie i Madrycie. Polska delegacja w Madrycie zosta\u0142a zainaugurowana 21 kwietnia 1970 roku. Delegacja hiszpa\u0144ska w Warszawie zosta\u0142a zorganizowana wok\u00f3\u0142 delegacji utworzonej tam w 1964 roku przez hiszpa\u0144sk\u0105 instytucj\u0119 publiczn\u0105, Hiszpa\u0144ski Instytut Walutowy. Przywr\u00f3cenie stosunk\u00f3w dyplomatycznych mi\u0119dzy Hiszpani\u0105 a Polsk\u0105 zosta\u0142o podpisane 31 stycznia 1977 roku<\/strong>, po \u015bmierci genera\u0142a Franco.<\/p>\n

Obecne stosunki mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Hiszpani\u0105<\/big><\/p>\n

Wed\u0142ug najnowszych danych Narodowego Instytutu Statystycznego (INE)<\/a>, w Polsce mieszka obecnie 1845 Hiszpan\u00f3w<\/strong>, w tym 1250 m\u0119\u017cczyzn i 595 kobiet. R\u00f3wnie\u017c wed\u0142ug danych INE<\/a>, w styczniu 2018 roku w Hiszpanii mieszka\u0142o 52 212 Polak\u00f3w<\/strong>. W tym przypadku liczba kobiet przewy\u017csza liczb\u0119 m\u0119\u017cczyzn: 30 330 w por\u00f3wnaniu do 21 882.<\/p>\n

Obecnie Polska i Hiszpania s\u0105 cz\u0142onkami Unii Europejskiej (cho\u0107 Polska nie nale\u017cy do strefy euro) oraz NATO. Polska jest obecnie jednym z niewielu kraj\u00f3w, kt\u00f3re regularnie organizuj\u0105 coroczne szczyty z Hiszpani\u0105 na szczeblu szef\u00f3w rz\u0105d\u00f3w.<\/strong> Je\u015bli chodzi o reprezentacj\u0119 dyplomatyczn\u0105, opr\u00f3cz Ambasady w Madrycie i Konsulatu Generalnego w Barcelonie, Polska ma konsul\u00f3w honorowych w Walencji, Murcji, Vigo, Las Palmas de Gran Canaria, Pampelunie i Maladze.<\/strong> Hiszpa\u0144ska obecno\u015b\u0107 dyplomatyczna w Polsce jest skromniejsza: opr\u00f3cz Ambasady w Warszawie, konsulowie honorowi znajduj\u0105 si\u0119 w Gda\u0144sku i Wroc\u0142awiu.<\/p>\n

W 2016 roku \u0142\u0105czna warto\u015b\u0107 dwustronnej wymiany handlowej mi\u0119dzy oboma krajami wynios\u0142a 9,816 mld euro<\/strong> (4,810 mld euro hiszpa\u0144skiego eksportu do Polski i 5,006 mld euro polskiego eksportu do Hiszpanii). W zakresie relacji kulturalnych w Madrycie dzia\u0142a Polski Instytut Kultury, a w Polsce dzia\u0142aj\u0105 dwie filie Instytutu Cervantesa \u2013 jedna w Warszawie, a druga w Krakowie.<\/strong> W Polsce dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c siedem o\u015brodk\u00f3w egzaminacyjnych umo\u017cliwiaj\u0105cych uzyskanie dyplom\u00f3w z j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego: w Warszawie, Krakowie, Wroc\u0142awiu, Poznaniu, Cz\u0119stochowie, Katowicach i Brzeszowie. Co wi\u0119cej, Hiszpania jest obecnie drugim najpopularniejszym kierunkiem turystycznym Polak\u00f3w<\/strong> (po Grecji).<\/p>\n

<\/div>\n
Cz\u0142onkowie Stowarzyszenia Historyczno-Kulturalnego \u201ePoland First to Fight\u201d<\/a> na przyj\u0119ciu w Ambasadzie RP w Madrycie, 11 listopada 2017 r. Stowarzyszenie to zrzesza Hiszpan\u00f3w i Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 rekonstrukcj\u0105 historyczn\u0105 walk Polski w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/div>\n

W obszarze stowarzysze\u0144, istniej\u0105 stowarzyszenia polskie w r\u00f3\u017cnych miastach Hiszpanii (list\u0119 mo\u017cna zobaczy\u0107 tutaj):<\/a> Madryt, Alcal\u00e1 de Henares, Colmenar Viejo, Getafe, M\u00f3stoles, Vic\u00e1lvaro, \u00c1vila, Saragossa, Cadrete (Saragossa), Ce\u00e1nuri (Vizcaya), Oviedo, Santiago de Compostela, Fuengirola (M\u00e1laga), Adeje (Teneryfa), Murcja i Walencja. Ponadto w Hiszpanii dzia\u0142a stowarzyszenie Hiszpan\u00f3w i Polak\u00f3w Poland First to Fight<\/a>, kt\u00f3re odtwarza udzia\u0142 Polak\u00f3w w II wojnie \u015bwiatowej<\/b>, a tak\u017ce podejmuje inne tematy zwi\u0105zane z polsk\u0105 histori\u0105 i kultur\u0105. Z kolei na terenie S\u0142owia\u0144szczyzny dzia\u0142a stowarzyszenie polskich rekonstruktor\u00f3w, Grupa Rekonstrukcji Historycznej Guerra Civil Espa\u00f1ola<\/a>, kt\u00f3re zajmuje si\u0119 inscenizacj\u0105 tamtego konfliktu na terenie Polski.<\/p>\n

Bibliografia:<\/big><\/p>\n