{"id":62148,"date":"2025-11-29T19:15:14","date_gmt":"2025-11-29T18:15:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/?p=62148"},"modified":"2026-04-22T06:19:08","modified_gmt":"2026-04-22T04:19:08","slug":"prohibido-falar-catalan-euscaro-e-galego-feitos-contra-un-bulo-sobre-o-franquismo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2025\/11\/29\/prohibido-falar-catalan-euscaro-e-galego-feitos-contra-un-bulo-sobre-o-franquismo\/","title":{"rendered":"\u00abProhibido falar catal\u00e1n, e\u00fascaro e galego\u00bb: feitos contra un bulo sobre o franquismo"},"content":{"rendered":"<p>A esquerda espa\u00f1ola hase autoerixido en custodia da chamada \"memoria hist\u00f3rica\" e \u00e1 vez difunde falsedades sobre o noso pasado.<!--more--><\/p>\n<p><rel><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2025\/08\/18\/o-teu-idioma-soa-mal-a-estupidez-nacionalista-que-moitos-asumiron\/\">\u00abO teu idioma soa mal\u00bb: a estupidez nacionalista que moitos asumiron<\/a><\/rel><br \/>\n<rel><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2025\/08\/17\/os-toponimos-en-espanol-de-galicia-a-hispanofobia-e-o-xornalismo-lixo\/\">Os top\u00f3nimos en espa\u00f1ol de Galicia, a hispanofobia e o xornalismo lixo<\/a><\/rel><\/p>\n<p>Este xoves, <a href=\"https:\/\/x.com\/La_SER\/status\/1994100668181749806\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">a Cadena SER publicou un v\u00eddeo de Xema J. Maldonado afirmando<\/a>: <em>\"<strong>Prohibido falar catal\u00e1n, e\u00fascaro e galego. Ata a morte de Franco non se pod\u00eda usar outro idioma que non fose o espa\u00f1ol<\/strong>, \u00bfimax\u00ednasche cantas cousas perd\u00e9mosnos?\"<\/em\n\nO tuiteo da SER f\u00edxose viral, pero \u00f3 seu pesar. <a href=\"https:\/\/x.com\/La_SER\/status\/1994100668181749806\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Xa leva m\u00e1is de mil respostas<\/a>, con moitos usuarios de Twitter desmontando con datos e exemplos esa mentira. Porque si: <strong>\u00e9 mentira que durante o franquismo non se puidese falar en galego, catal\u00e1n e vasco<\/strong>. P\u00f3dese criticar a esa ditadura por moitas cousas (como a todas as ditaduras), pero <strong>esa acusaci\u00f3n \u00e9 tan falsa como rid\u00edcula<\/strong>. Repasemos alg\u00fans exemplos:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.euskaltzaindia.eus\/zer-berri\/5895-euskaltzaindiaren-historia-kronologia-bat-1937-1959\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">En abril de 1941 rel\u00e1nzase a Euskaltzaindia (Academia da Lingua Vasca)<\/a>, co permiso da Deputaci\u00f3n Foral de Vizcaya. O 28 de abril dese ano celebrou a s\u00faa primeiro reuni\u00f3n desde a Guerra Civil Espa\u00f1ola.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eizie.eus\/es\/noticias\/1079967846\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">En 1948 empezou a publicarse a revista Egan<\/A>, financiada pola Deputaci\u00f3n de Guip\u00fascoa e que inicialmente era unha publicaci\u00f3n biling\u00fce en vasco e espa\u00f1ol, convert\u00e9ndose nunha revista exclusivamente en vasco desde 1953.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.euskaltzaindia.eus\/zer-berri\/5895-euskaltzaindiaren-historia-kronologia-bat-1937-1959\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">A Euskaltzaindia (Academia da Lingua Vasca) celebrou o seu primeiro solemne acto p\u00fablico tras a Guerra Civil o 25 de xu\u00f1o de 1949<\/a>, co nomeamento do xornalista navarro Juan Miguel Seminario de Vermellas como membro da academia.<\/li>\n<li><strong>A Editorial Galaxia foi fundada en 1950.<\/strong> Foi creada polo escritor Ram\u00f3n Otero Pedrayo e desde os seus inicios s\u00f3 publica libros en galego.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus\/es\/kuliska-sorta\/ar-55043\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">En 1952 a editorial Itxaropena, fundada en 1932, inicia a s\u00faa colecci\u00f3n Kuliska Sorta<\/a><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2025\/11\/29\/prohibido-hablar-catalan-euskera-y-gallego-hechos-contra-un-bulo-sobre-el-franquismo\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">,<\/a> coa publicaci\u00f3n da obra \"Noni ta Mani\". <a href=\"https:\/\/mhli.net\/es\/artxiboa\/itxaropena-argitaletxea\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Esta colecci\u00f3n publicou 76 t\u00edtulos en lingua vasca<\/a> ata 1973, cando publicou o seu \u00faltimo t\u00edtulo, \"Deunor, Idahon artzain ta euskaldun\".<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/somatemps.me\/2016\/08\/28\/publicaciones-en-catalan-durante-el-franquismo-en-cifras\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Entre 1952 e 1974 public\u00e1ronse 5.878 libros en catal\u00e1n en Espa\u00f1a<\/a>, segundo datos do Instituto Nacional do Libro Espa\u00f1ol.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus\/es\/auspoa\/ar-34493\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">En 1961 se inicia la colecci\u00f3n literaria Auspoa<\/A>, creada por Antonio Zavala y dedicada a estudiar, divulgar y fomentar la literatura popular vasca.<\/li>\n<li><strong>O primeiro D\u00eda das Letras Galegas celebrouse o 17 de maio de 1963<\/strong>, organizado pola Real Academia Galega e dedicado a Rosal\u00eda de Castro. Celebr\u00e1ronse 12 d\u00edas das Letras Galegas ata a morte de Franco, todos eles dedicados a autores en lingua galega.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.rtve.es\/play\/colecciones\/60-anys-en-catala\/3297\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">RTVE empezou a facer emisi\u00f3ns en catal\u00e1n o 27 de outubro de 1964<\/a>. <strong>F\u00edxoo cunha obra de teatro: \"La ferida luminosa\"<\/strong>, do escritor barcelon\u00e9s Josep Maria de Sagarra (1894-1961), <strong>obra que en 1955 recibira o Premio Nacional de Teatro.<\/strong><\/li>\n<li><strong>O cantautor Mikel Laboa publicou o seu primeiro disco en vasco en 1964: \"Azken\".<\/strong> Ata a morte de Franco lanzou outros cinco discos en vasco: \"Ursuako kanta\" (1966), \"Bertolt Brecht\" (1969, prohibido pola censura por homenaxear a un poeta comunista), \"Haika mutil\" (1969), \"Euskal kanta berria\" (1972) e \"Bat-hiru, 1-3\" (1974).<\/li>\n<li><strong>O cantautor Joan Manuel Serrat lanzou o seu primeiro disco, en catal\u00e1n, en 1967: \"Ara que tinc Vint Anys\".<\/strong> Ata a morte de Franco publicou outros catro discos en catal\u00e1n: \"Can\u00e7ons Tradicionals\" (1968), \"Com ho fa o Vent\" (1969), \"Serrat IV\" (1970) e \"Per ao meu Amic\" (1973).<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CUAOwBknH5I\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">En 1970 Andr\u00e9s do Barro lanzou a canci\u00f3n \"Ou tren\", en galego.<\/a> Chegou a ser a primeira das listas espa\u00f1olas. <strong>Ese cantante de Ferrol tivo outras tres canci\u00f3ns en galego que foron n\u00famero un nas listas espa\u00f1olas durante o franquismo:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=j_bcl93uXyY\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">\"Corpi\u00f1o xeitoso\"<\/a> (1970)<a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2025\/11\/29\/prohibido-hablar-catalan-euskera-y-gallego-hechos-contra-un-bulo-sobre-el-franquismo\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">,<\/a> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=mdXLShTbSDU\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">\"San Ant\u00f3n\"<\/a> (1971) e <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=4feqklaMDR8\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">\"Pandeirada\"<\/a> (1971).<\/li>\n<li><strong>En 1971 fundouse o Instituto da Lingua Galega (ILG)<\/strong> na Universidade de Santiago de Compostela, unha instituci\u00f3n dedicada \u00e1 investigaci\u00f3n ling\u00fc\u00edstica do galego.<\/li>\n<li><strong>En 1971 apareceu o grupo de m\u00fasica tradicional vasca Oskorri<\/strong>, que desde os seus inicios s\u00f3 fai m\u00fasica en lingua vasca. Lanzou o seu primeiro disco en 1975, titulado \"Gabriel Arestiren Oroimenez\".<\/li>\n<li><strong>En 1972 apareceu o grupo de m\u00fasica tradicional galega Fuxan vos Ventos<\/strong>, que fixo toda a s\u00faa produci\u00f3n musical en galego. O seu debut tivo lugar ese mesmo ano no III Festival Musical de San Lucas de Mondo\u00f1edo (Lugo), onde o grupo obtivo o primeiro premio por unha canci\u00f3n en galego.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.boe.es\/buscar\/doc.php?id=BOE-A-1975-13948\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">O 30 de maio de 1975, o Ministerio de Educaci\u00f3n e Ciencia publica o Decreto 1433\/1975<\/a> que <em>\"regula a incorporaci\u00f3n das Linguas nativas nos programas dos Centros de Educaci\u00f3n Preescolar e Xeral B\u00e1sica\"<\/em>. <strong>Era unha norma destinada a introducir o galego, o catal\u00e1n e o vasco nas escolas<\/strong>, co fin de <em>\"favorecer a integraci\u00f3n escolar do alumno que recibiu como materna unha lingua distinta da nacional\".<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>---<\/p>\n<p><small>Foto: Jal\u00f3n \u00c1ngel. Francisco Franco no seu despacho en Salamanca en agosto de 1936.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A esquerda espa\u00f1ola hase autoerixido en custodia da chamada \u00abmemoria hist\u00f3rica\u00bb e \u00e1 vez difunde falsedades sobre o noso pasado.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[13663],"tags":[110,2359,3830,25858],"class_list":["post-62148","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-galego","tag-cadena-ser","tag-francisco-franco","tag-franquismo","tag-gema-j-maldonado"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-08-11 18:44:58","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62148\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}