{"id":63677,"date":"2026-02-26T20:40:28","date_gmt":"2026-02-26T19:40:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/?p=63677"},"modified":"2026-02-26T20:43:12","modified_gmt":"2026-02-26T19:43:12","slug":"santiago-un-alegre-pasodobre-galego-que-hoxe-e-unha-marcha-militar-do-exercito-espanol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2026\/02\/26\/santiago-un-alegre-pasodobre-galego-que-hoxe-e-unha-marcha-militar-do-exercito-espanol\/","title":{"rendered":"'Santiago', un alegre pasodobre galego que hoxe \u00e9 unha marcha militar do Ex\u00e9rcito Espa\u00f1ol"},"content":{"rendered":"<p>O pasodobre \u00e9 un tipo de peza musical espa\u00f1ola utilizada con distintos fins, desde bailes a acompa\u00f1amento de espect\u00e1culos taurinos.<!--more--><\/p>\n<p><rel><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2025\/04\/27\/a-pouco-conecida-marcha-militar-que-guiou-a-uns-galegos-na-sua-loita-por-espana-en-1808\/\">A pouco co\u00f1ecida marcha militar que guiou a uns galegos na s\u00faa loita por Espa\u00f1a en 1808<\/a><\/rel><br \/>\n<rel><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2026\/02\/07\/a-marcha-solemne-do-reino-de-galicia-unha-xoia-historica-do-patrimonio-musical-espanol\/\">A Marcha Solemne do Reino de Galicia, unha xoia hist\u00f3rica do patrimonio musical espa\u00f1ol<\/a><\/rel><\/p>\n<p>En Galicia hai pasodobres de aire rexional tan populares e maxestosos como <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=MmD9EQ8zNDk\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">\"Puenteareas\"<\/a>, obra do compositor Reveriano Soutullo Otero (1880-1932), natural da localidade pontevedresa que d\u00e1 nome a esa peza musical. <strong>Hoxe quero prestar atenci\u00f3n a un pasodobre galego moi popular entre as tunas universitarias compostel\u00e1s: \"Santiago\".<\/strong> Podedes escoitar aqu\u00ed unha gravaci\u00f3n publicada en 2018 desta alegre peza instrumental:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Santiago (Instrumental)\" width=\"665\" height=\"499\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/t7XSxxy9Y6Q?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><strong>O seu autor foi o m\u00fasico Jos\u00e9 \u00c1lvarez Cancio<\/strong>, sobre o que atopei moi pouca informaci\u00f3n. Creo que era natural de Ribadeo (Lugo).  <a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Uni%C3%B3_Musical_de_Ll%C3%ADria\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">A Wikipedia sinala que en 1926 foi director titular Uniu Musical de Ll\u00edria<\/a>, unha instituci\u00f3n musical civil da localidade de Liria (Valencia) coa que obtivo <a href=\"https:\/\/uniomusicaldelliria.com\/premis-i-guardons\/primers-premis-i-mencions-dhonor\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">obtivo o primeiro premio do Certame Nacional de M\u00fasicas Civ\u00eds<\/a> celebrado en Valencia o 3 de agosto de 1926. Segundo <a href=\"https:\/\/quaderns.alaquas.org\/ficheros\/Q20082804ROYO.pdf\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"><em>\"Noticias de Alaqu\u00e0s en el Diario de Valencia (1911-1936)\"<\/em><\/a>, de Jos\u00e9 Royo Mart\u00ednez, <strong>o 3 de agosto de 1933 \u00c1lvarez Cancio dirixiu a banda La Primitiva de Carcagente<\/strong> no XLI Concurso Rexional de Bandas Civ\u00eds de Alacu\u00e1s (Valencia).<\/p>\n<p>O diario <a href=\"https:\/\/www.elprogreso.es\/articulo\/album-de-los-lucenses\/silvina-landrove-fernandez\/201902081912441358809.html\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">El Progreso<\/a> de Lugo publicou o 14 de febreiro de 1931 unha cr\u00f3nica dun concerto ben\u00e9fico dirixido por \u00c1lvarez Cancio, ent\u00f3n <strong>M\u00fasico Maior da Banda de M\u00fasica do Rexemento \"Zamora\" n\u00ba8 do Ex\u00e9rcito Espa\u00f1ol, con base en Vigo<\/strong>, durante o cal executou a abertura \"Egmont\" de Beethoven, acompa\u00f1ado por trinta m\u00fasicos, facendo un magn\u00edfico concerto.<\/p>\n<p>Segundo <a href=\"https:\/\/ifc.dpz.es\/recursos\/publicaciones\/37\/02\/07oriolavello.pdf\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\"><em>\"Las bandas militares y la II Rep\u00fablica espa\u00f1ola (1931-1936)\"<\/em><\/a>, de Frederic Oriola Vell\u00f3, <strong>en 1936 \u00c1lvarez Cancio estaba destinado en Jaca como director da banda do Rexemento \"Galicia\" n\u00ba19<\/strong>. Al\u00ed sorprendeulle o estalido da Guerra Civil Espa\u00f1ola, quedando no bando nacional. Segu\u00edn o seu escaso rastro documental ata 1938. Non atopei nin o seu ano de nacemento nin a s\u00faa data de defunci\u00f3n. Curiosamente, <a href=\"https:\/\/pares.mcu.es\/ParesBusquedas20\/catalogo\/show\/10123790\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">o seu nome e cargo figura nunha ficha da Seccion Politico-Social<\/a>, sinal de que foi investigado polo r\u00e9xime de Franco.<\/p>\n<p><strong>Non atopei a data na que \u00c1lvarez Cancio compuxo \"Santiago\".<\/strong> Na Biblioteca Nacional de Espa\u00f1a s\u00f3 atopei a href=\"https:\/\/datos.bne.es\/edicion\/a7099092.html\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">un rexistro \u00f3 seu nome<\/a>, sobre un disco publicado en 1963 pola Banda Municipal de Lugo en cuxo repertorio figuraba esa peza musical. Ademais deste pasodobre, s\u00f3 atopei o rastro doutra composici\u00f3n s\u00faa, <a href=\"https:\/\/www.discogs.com\/es\/release\/12935942-Coral-Os-Rumorosos-Galiza-Onte-Hoxe-E-Sempre\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">unha balada galega titulada \"Os noivos\"<\/a>, gravada nun disco publicado en Arxentina dporla Coral \"Os Rumorosos\" do Centro Lucense de Bos Aires.<\/p>\n<p><strong>Curiosamente, o pasodobre \"Santiago\" f\u00edxose popular no Ex\u00e9rcito Espa\u00f1ol grazas a outro galego: Mariano G\u00f3mez-Zamalloa e Quirce (1897-1973)<\/strong>, veterano da Guerra Civil e da Divisi\u00f3n Azul. \u00d3 seu regreso de Rusia e co rango de Tenente Coronel, foi destinado \u00f3 Batall\u00f3n de Infanter\u00eda do Ministerio do Ex\u00e9rcito, dotando \u00e1 s\u00faa banda de gaitas galegas e figurando no seu repertorio o citado pasoble, segundo sinala <a href=\"https:\/\/www.xn--elespaoldigital-3qb.com\/1937-mariano-gomez-de-zamalloa-el-heroe-del-pingarron-en-la-batalla-del-jarama\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">El Espa\u00f1ol Digital<\/a>. <strong>Seguramente desa \u00e9poca \u00e9 esta gravaci\u00f3n da Banda do Batall\u00f3n do Ministerio do Ex\u00e9rcito:<\/strong><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Santiago (Remastered)\" width=\"665\" height=\"499\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/jGi5Kxw2OCQ?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Este pasodobre converteuse na m\u00fasica m\u00e1is representativa da Banda de Guerra da Brigada \"Galicia\" VII (BRILAT)<\/strong> do Ex\u00e9rcito Espa\u00f1ol, que ten a s\u00faa base en Figueirido (Pontevedra). En 2011 gravei esta interpretaci\u00f3n dese pasodobre pola devandita banda nas festas de San Telmo, en Tui (Pontevedra), onde a BRILAT sempre o interpreta como a s\u00faa marcha de despedida:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"La BRILAT en Tuy: Pasodoble &quot;Santiago&quot;\" width=\"665\" height=\"374\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/h6ZK5DUn3zc?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><strong>En 2018, no concerto do 52\u00ba aniversario da BRILAT, gravei esta interpretaci\u00f3n do pasodobre \"Santiago\"<\/strong> a cargo da Banda de Guerra da BRILAT e a Banda de M\u00fasica da Escola Naval Militar de Mar\u00edn, durante un concerto celebrado en Pontevedra:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Concierto 52 aniversario BRILAT: &quot;Santiago&quot;\" width=\"665\" height=\"374\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/8m3oVqDYQk8?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Espero que este artigo sirva para rescatar o nome de Jos\u00e9 \u00c1lvarez Cancio do esquecemento.<\/strong> Me apena ver que hoxe apenas haxa rastro na rede dun compositor dunha bela peza de m\u00fasica galega.<\/p>\n<p>---<\/p>\n<p><small>Foto principal: <a href=\"https:\/\/www.flickr.com\/photos\/elentir\/30133303352\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Elentir<\/a>. Gaiteiros das bandas de guerra da BRILAT no concerto do 50\u00ba aniversario desa Brigada celebrado en Pontevedra o 8 de outubro de 2016.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O pasodobre \u00e9 un tipo de peza musical espa\u00f1ola utilizada con distintos fins, desde bailes a acompa\u00f1amento de espect\u00e1culos taurinos.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[25555],"tags":[956,26342,26339,26341,26343,26344],"class_list":["post-63677","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-defensa-e-aviacion","tag-brilat","tag-execito-de-terra-de-espana","tag-jose-alvarez-cancio","tag-mariano-gomez-zamalloa-y-quirce","tag-pasodobles","tag-pasodobre-santiago"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-08-11 23:45:31","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63677","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63677"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63677\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}