{"id":65473,"date":"2026-06-14T03:23:47","date_gmt":"2026-06-14T01:23:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/?p=65473"},"modified":"2026-06-14T03:26:41","modified_gmt":"2026-06-14T01:26:41","slug":"zapomniany-fakt-o-auschwitz-wiekszosc-pierwszych-wiezniow-byla-katolikami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2026\/06\/14\/zapomniany-fakt-o-auschwitz-wiekszosc-pierwszych-wiezniow-byla-katolikami\/","title":{"rendered":"Zapomniany fakt o Auschwitz: wi\u0119kszo\u015b\u0107 pierwszych wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142a katolikami"},"content":{"rendered":"<p>14 czerwca 1940 roku do obozu koncentracyjnego Auschwitz przyby\u0142o pierwszych 728 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Wszyscy byli m\u0119\u017cczyznami narodowo\u015bci polskiej.<!--more--><\/p>\n<p><rel><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2019\/01\/27\/polscy-katolicy-wielcy-zapomniani-gdy-mowa-o-ofiarach-holokaustu\/\">Polscy katolicy: wielcy zapomniani, gdy mowa o ofiarach Holokaustu<\/a><\/rel><br \/>\n<rel><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2025\/09\/03\/danuta-siedzikowna-inka-mloda-kobieta-zastrzelona-przez-komunistow-po-stawieniu-oporu-nazistom\/\">Danuta Siedzik\u00f3wna \u201eInka\u201d, m\u0142oda kobieta zastrzelona przez komunist\u00f3w po stawieniu oporu nazistom<\/a><\/rel><\/p>\n<p><big>Niemcy zamordowali 2,5 miliona etnicznych Polak\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie katolik\u00f3w<\/big><\/p>\n<p>Niew\u0105tpliwie, <strong>nar\u00f3d \u017cydowski by\u0142 g\u0142\u00f3wnymi ofiarami Holokaustu.<\/strong> Przeciwko nim skierowana by\u0142a przede wszystkim zbrodnicza nienawi\u015b\u0107 rozp\u0119tana przez nazizm. Istnia\u0142y r\u00f3wnie\u017c inne, bardzo znacz\u0105ce grupy ofiar, a jedn\u0105 z najbardziej ignorowanych, pomimo jej znaczenia, byli <strong>etniczni Polacy<\/strong>, g\u0142\u00f3wnie katolicy, uwa\u017cani przez nazist\u00f3w za \u201epodludzi\u201d. Nazizm kierowa\u0142 do nich nienawi\u015b\u0107 niemal tak okrutn\u0105, jak do \u017byd\u00f3w. Wystarczy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce <strong>Niemcy zamordowali od 5,47 do 5,67 miliona Polak\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej; z czego dwa i p\u00f3\u0142 miliona stanowili etniczni Polacy.<\/strong><\/p>\n<div class=\"foto_piedefoto\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/51247108226_b1b3fc8d88_b.jpg\" style=\"width:100%; height:auto;\" \/><\/div>\n<div class=\"piedefoto\">Transport pierwszych 728 deportowanych wi\u0119\u017ani\u00f3w do Auschwitz na stacji w Tarnowie, z kt\u00f3rego wi\u0119zienia przybyli. Byli to wy\u0142\u0105cznie Polacy, w wi\u0119kszo\u015bci katolicy (\u0179r\u00f3d\u0142o: Instytut Pami\u0119ci Narodowej).<\/div>\n<p><big>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z pierwszych 728 wi\u0119\u017ani\u00f3w Auschwitz stanowili katolicy<\/big><\/p>\n<p>Jednym z najbardziej zapomnianych fakt\u00f3w dotycz\u0105cych pierwszych wi\u0119\u017ani\u00f3w Auschwitz, przeniesionych z wi\u0119zienia w Tarnowie, jest to, \u017ce <strong>wi\u0119kszo\u015b\u0107 z 728 stanowili etniczni Polacy, g\u0142\u00f3wnie katolicy.<\/strong> Wed\u0142ug <a href=\"https:\/\/twitter.com\/AuschwitzMuseum\/status\/1139405343060942848\/photo\/3\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Miejsca Pami\u0119ci Auschwitz<\/a>, w\u015br\u00f3d nich by\u0142o r\u00f3wnie\u017c co najmniej jedenastu \u017byd\u00f3w. <strong>Wielu z tych 728 to m\u0142odzi studenci \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 z nich nale\u017ca\u0142a do harcerstwa \u2013 a tak\u017ce \u017co\u0142nierze<\/strong> z kampanii wrze\u015bniowej 1939 roku. W\u015br\u00f3d nich by\u0142o wielu, kt\u00f3rzy zostali schwytani podczas pr\u00f3by ucieczki z Polski na S\u0142owacj\u0119, dlatego Niemcy nazywali ich \u201eturystami\u201d i \u201epogranicznikami\u201d. Wszyscy oni <a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2020\/01\/15\/some-things-that-the-communists-seem-to-ignore-about-the-red-inverted-triangle\/\">nosili czerwony tr\u00f3jk\u0105t, kt\u00f3ry identyfikowa\u0142 ich jako wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych<\/a>, oraz liter\u0119 \u201eP\u201d, kt\u00f3ra identyfikowa\u0142a ich jako Polak\u00f3w.<\/p>\n<div class=\"foto_piedefoto\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/51248156405_559e826e53_o.jpg\" style=\"width:100%; height:auto;\" \/><\/div>\n<div class=\"piedefoto\">Szewc Tadeusz Wiejowski, z tatua\u017cem z numerem 220, Polak, by\u0142 pierwszym wi\u0119\u017aniem, kt\u00f3ry uciek\u0142 z Auschwitz 6 lipca 1940 roku. Tutaj widzimy go w mundurze Wojska Polskiego.<\/div>\n<p><big>Tadeusz Wiejowski, pierwszy wi\u0119zie\u0144, kt\u00f3ry uciek\u0142 z Auschwitz<\/big><\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d tych 728 wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142o tak\u017ce wielu cz\u0142onk\u00f3w wczesnych polskich organizacji oporu, aktywowanych wkr\u00f3tce po zako\u0144czeniu inwazji Niemiec i Sowiet\u00f3w na Polsk\u0119. Byli w\u015br\u00f3d nich r\u00f3wnie\u017c ksi\u0119\u017ca katoliccy, sportowcy, prawnicy, nauczyciele, lekarze, muzycy\u2026 By\u0142 w\u015br\u00f3d nich r\u00f3wnie\u017c szewc, <strong>Tadeusz Wiejowski, wi\u0119zie\u0144 numer 220, Polak, kt\u00f3ry 6 lipca 1940 roku jako pierwszy uciek\u0142 z Auschwitz.<\/strong> Spo\u015br\u00f3d 1,3 miliona wi\u0119\u017ani\u00f3w przetrzymywanych w Auschwitz, tylko 150 zdo\u0142a\u0142o uciec. Wiejowski zosta\u0142 ponownie schwytany przez Niemc\u00f3w i zamordowany w obozie w Ja\u015ble w 1941 roku. W odwecie za ucieczk\u0119 z Auschwitz, 7 lipca 1940 roku zamordowano \u017cydowskiego wi\u0119\u017ania, Dawida Wongczewskiego. By\u0142 on pierwszym wi\u0119\u017aniem zamordowanym w tym obozie.<\/p>\n<p>Tych 728 wi\u0119\u017ani\u00f3w <strong>zarejestrowano pod numerami od 31 do 758<\/strong>, poniewa\u017c pierwszych 30 zarezerwowano dla niemieckich \u201ekapo\u201d, kryminalist\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali wyznaczeni jako zaufani wi\u0119\u017aniowie, z misj\u0105 monitorowania \u2013 a cz\u0119sto i zn\u0119cania si\u0119 \u2013 nad pozosta\u0142ymi wi\u0119\u017aniami. <strong>Numer 31, pierwszy z zarejestrowanych polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w, nale\u017ca\u0142 do Stanis\u0142awa Ryniaka<\/strong>, 24-latka, kt\u00f3ry zosta\u0142 schwytany przez Niemc\u00f3w w Sanoku za udzia\u0142 w polskim ruchu oporu. Uda\u0142o mu si\u0119 prze\u017cy\u0107 i zmar\u0142 13 lutego 2004 roku.<\/p>\n<div class=\"foto_piedefoto\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/51248156325_cc23f1531b_b.jpg\" style=\"width:100%; height:auto;\" \/><\/div>\n<div class=\"piedefoto\">Ilustracje o Auschwitz autorstwa polskiego artysty Mariana Ko\u0142odzieja, jednego z ocala\u0142ych z 728 pierwszych wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu. Ilustracje mo\u017cna dzi\u015b ogl\u0105da\u0107 w klasztorze franciszkan\u00f3w w Harm\u0119\u017cach ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia (\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.flickr.com\/photos\/mediawnet\/36851234966\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Media Wnet<\/a>).<\/div>\n<p><big>Ostatni z 728 ocala\u0142ych zmar\u0142 22 lipca 2019 r.<\/big><\/p>\n<p>Z tych 728 pierwszych wi\u0119\u017ani\u00f3w, <strong>298 prze\u017cy\u0142o, 272 zgin\u0119\u0142o, a los 158 jest nieznany<\/strong>, wed\u0142ug <a href=\"https:\/\/twitter.com\/auschwitzmuseum\/status\/1139433305131163649\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">danych opublikowanych przez Miejsce Pami\u0119ci Auschwitz<\/a>. Ostatnim z ocala\u0142ych z tych 728 pierwszych wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142 <strong>Kazimierz Albin<\/strong>, wytatuowany z numerem 118. Zosta\u0142 schwytany przez Niemc\u00f3w w styczniu 1940 roku, gdy pr\u00f3bowa\u0142 uciec na S\u0142owacj\u0119, aby do\u0142\u0105czy\u0107 do formuj\u0105cej si\u0119 we Francji Armii Polskiej. <strong>Uda\u0142o mu si\u0119 uciec z Auschwitz 27 lutego 1943 roku i przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do polskiego ruchu oporu<\/strong>, a konkretnie <a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2017\/02\/14\/armia-krajowa-75-years-ago-was-founded-the-largest-resistance-movement-of-the-ww2\/\">Armii Krajowej<\/a>. Zmar\u0142 22 lipca 2019 roku.<\/p>\n<div class=\"foto_piedefoto\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/51247869219_dece92f9b9_o.jpg\" style=\"width:100%; height:auto;\" \/><\/div>\n<div class=\"piedefoto\">Jedna z ilustracji Mariana Ko\u0142odzieja przedstawiaj\u0105cych Auschwitz. Ilustracja przedstawia Chrystusa w celi, w kt\u00f3rej \u015bwi\u0119ty Maksymilian Kolbe, polski zakonnik franciszka\u0144ski, sp\u0119dzi\u0142 ostatnie dni przed \u015bmierci\u0105 w tym obozie.<\/div>\n<p><big>Ilustracje ocala\u0142ych przechowywane s\u0105 w klasztorze franciszkan\u00f3w<\/big><\/p>\n<p>Jednym z pierwszych 728 wi\u0119\u017ani\u00f3w Auschwitz by\u0142 <strong>artysta Marian Ko\u0142odziej, wytatuowany numerem 432<\/strong>, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 Holokaust (zmar\u0142 13 pa\u017adziernika 2009 roku w Gda\u0144sku). <strong>By\u0142 projektantem o\u0142tarzy, z kt\u00f3rych korzysta\u0142 papie\u017c Jan Pawe\u0142 II podczas swoich wizyt w Polsce w 1987 i 1999 roku.<\/strong> W ostatnich latach \u017cycia stworzy\u0142 seri\u0119 ilustracji opisuj\u0105cych jego prze\u017cycia w Auschwitz, kt\u00f3re <strong>mo\u017cna dzi\u015b ogl\u0105da\u0107 na sta\u0142ej wystawie w klasztorze Franciszkan\u00f3w w Harm\u0119\u017cach<\/strong> ko\u0142o O\u015bwi\u0119cimia (gdzie zbudowano ten ob\u00f3z zag\u0142ady). <a href=\"https:\/\/twitter.com\/AuschwitzMuseum\/status\/1404358784605163523\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Dzi\u015b rano odprawiono tam msz\u0119 ku czci pierwszych deportowanych do Auschwitz.<\/a> Niech ten wpis b\u0119dzie ho\u0142dem dla 728 wi\u0119\u017ani\u00f3w i wszystkich innych, kt\u00f3rzy byli wi\u0119zieni w tym piekle.<\/p>\n<p align=\"center\"><big><font style=\"font-size:35px;\">Cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci!<\/font><\/big><\/p>\n<p>---<\/p>\n<p><small>Zdj\u0119cie g\u0142\u00f3wne: <a href=\"https:\/\/ca.m.wikipedia.org\/wiki\/Fitxer:Eingangstor_des_KZ_Auschwitz,_Arbeit_macht_frei_(2007).jpg\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Dnalor 01 \/ Wikimedia<\/a>.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>14 czerwca 1940 roku do obozu koncentracyjnego Auschwitz przyby\u0142o pierwszych 728 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Wszyscy byli m\u0119\u017cczyznami narodowo\u015bci polskiej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[13464],"tags":[2489,24395,10467,10597,15139,15136,10464,15137,15138],"class_list":["post-65473","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia-polski","tag-auschwitz","tag-calopalenie","tag-ii-wojna-swiatowa","tag-katolicyzm","tag-kazimierz-albin","tag-marian-kolodziej","tag-polska","tag-stanislaw-ryniak","tag-tadeusz-wiejowski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65473\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}