{"id":67151,"date":"2023-09-10T20:12:55","date_gmt":"2023-09-10T18:12:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/?p=67151"},"modified":"2026-09-10T01:06:13","modified_gmt":"2026-09-09T23:06:13","slug":"historia-polskiej-katolickiej-rodziny-ulmow-zamordowanej-przez-nazistow-za-ukrywanie-zydow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2023\/09\/10\/historia-polskiej-katolickiej-rodziny-ulmow-zamordowanej-przez-nazistow-za-ukrywanie-zydow\/","title":{"rendered":"Historia polskiej katolickiej rodziny Ulm\u00f3w, zamordowanej przez nazist\u00f3w za ukrywanie \u017byd\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p>Dzi\u015b rano Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki by\u0142 \u015bwiadkiem niezwyk\u0142ego wydarzenia: beatyfikacji ca\u0142ej rodziny, w tym nienarodzonego dziecka.<!--more--><\/p>\n<p><rel><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2019\/01\/27\/polscy-katolicy-wielcy-zapomniani-gdy-mowa-o-ofiarach-holokaustu\/\">Polscy katolicy: wielcy zapomniani, gdy mowa o ofiarach Holokaustu<\/a><\/rel><br \/>\n<rel><a href=\"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/2020\/11\/14\/zycie-marii-nowak-polskiej-katoliczki-ktora-ryzykowala-zycie-aby-uratowac-mloda-zydowke\/\">\u017bycie Marii Nowak, polskiej katoliczki, kt\u00f3ra ryzykowa\u0142a \u017cycie, aby uratowa\u0107 m\u0142od\u0105 \u017byd\u00f3wk\u0119<\/a><\/rel><\/p>\n<p><strong>J\u00f3zef Ulma (1900\u20131944) i Wiktoria Niemczak (1912\u20131944)<\/strong> byli katolikami z Markowej, miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conej w dzisiejszej po\u0142udniowo-wschodniej Polsce. <strong>Pobrali si\u0119 w 1935 roku.<\/strong> On by\u0142 bibliotekarzem i fotografem, a ona zajmowa\u0142a si\u0119 domem. W chwili wybuchu II wojny \u015bwiatowej, zapocz\u0105tkowanej niemiecko-sowieck\u0105 agresj\u0105 na Polsk\u0119, ma\u0142\u017conkowie prowadzili gospodarstwo rolne. <strong>Pa\u0144stwo Ulmowie mieli sze\u015bcioro dzieci:<\/strong> Stanis\u0142aw\u0119 (1936), Barbar\u0119 (1937), W\u0142adys\u0142awa (1938), Franciszka (1940), Antoniego (1941) i Mari\u0119 (1942).<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/53178160000_f59180a2a4_b.jpg\" style=\"width:100%; height:auto; border:0px;\" \/><\/p>\n<p>W po\u0142owie 1942 roku <strong>rodzina Ulm\u00f3w ukrywa\u0142a w swoim gospodarstwie dwie \u017cydowskie rodziny: Szall\u00f3w<\/strong> (\u0142\u0105cznie sze\u015b\u0107 os\u00f3b: ojciec, matka i czworo dzieci) oraz <strong>dwie c\u00f3rki Chaima Goldmana<\/strong>. Ulmowie zapewnili im schronienie na strychu domu. \u017bydzi pomagali rodzinie Ulm\u00f3w w pracach gospodarskich, by zrekompensowa\u0107 koszty zwi\u0105zane z ich utrzymaniem. <strong>W okupowanej przez Niemc\u00f3w Polsce pomoc \u017bydom by\u0142a karana \u015bmierci\u0105.<\/strong> Nazi\u015bci mordowali wszystkich domownik\u00f3w, je\u015bli znale\u017ali w domu ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017byd\u00f3w. <strong>Mimo to wiele polskich rodzin pomaga\u0142o \u017bydom i udziela\u0142o im schronienia<\/strong>, nara\u017caj\u0105c przy tym w\u0142asne \u017cycie oraz \u017cycie swoich dzieci.<\/p>\n<p><strong>W nocy 24 marca 1944 roku niemiecka policja otoczy\u0142a gospodarstwo Ulm\u00f3w<\/strong> po otrzymaniu donosu, w kt\u00f3rym ujawniono, \u017ce ta katolicka rodzina ukrywa \u017byd\u00f3w. Po wyprowadzeniu wszystkich domownik\u00f3w na zewn\u0105trz <strong>nazi\u015bci zamordowali \u017cydowskich uciekinier\u00f3w, strzelaj\u0105c im w ty\u0142 g\u0142owy.<\/strong> Nast\u0119pnie \u2013 na oczach s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rych zmuszono do obserwowania tych wydarze\u0144 w celach zastraszenia \u2013 <strong>nazi\u015bci zamordowali J\u00f3zefa oraz Wiktori\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a w dziewi\u0105tym miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy i wkr\u00f3tce mia\u0142a urodzi\u0107 dziecko.<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/53177923134_538758268c_o.jpg\" style=\"width:100%; height:auto; border:0px;\" \/><\/p>\n<p>Widz\u0105c przera\u017caj\u0105c\u0105 scen\u0119 morderstwa swoich rodzic\u00f3w, <strong>dzieci z rodziny Ulm\u00f3w zacz\u0119\u0142y krzycze\u0107 \u2013 to one mia\u0142y zgin\u0105\u0107 jako kolejne<\/strong>, co budzi\u0142o groz\u0119 u s\u0105siad\u00f3w b\u0119d\u0105cych \u015bwiadkami tej brutalnej zbrodni. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, gdy krewni Ulm\u00f3w ekshumowali ich cia\u0142a, by zapewni\u0107 im chrze\u015bcija\u0144ski poch\u00f3wek, <strong>odkryli, \u017ce w chwili egzekucji Wiktoria zacz\u0119\u0142a rodzi\u0107.<\/strong> M\u0119cze\u0144stwo rodziny Ulm\u00f3w ukazuje okrucie\u0144stwa, jakich nazi\u015bci dopuszczali si\u0119 w Polsce \u2013 w miejscowo\u015bci, kt\u00f3ra do\u015bwiadczy\u0142a koszmaru trudnego do opisania ze wzgl\u0119du na drastyczno\u015b\u0107 tamtych wydarze\u0144.<\/p>\n<p>W 1995 roku <strong>izraelski instytut Yad Vashem przyzna\u0142 J\u00f3zefowi i Wiktorii tytu\u0142 Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata<\/strong> \u2013 wyr\u00f3\u017cnienie, kt\u00f3re otrzyma\u0142o wielu nie-\u017byd\u00f3w w Polsce za pomoc i ukrywanie \u017byd\u00f3w w czasie Holokaustu. W 2004 roku, w 60. rocznic\u0119 jego zamordowania, w Markowej ods\u0142oni\u0119to pomnik po\u015bwi\u0119cony rodzinie Ulm\u00f3w, opatrzony nast\u0119puj\u0105cym napisem:<\/p>\n<blockquote><p><em>\"<strong>Ratuj\u0105c \u017cycie innych, zbudowano w ofierze w\u0142asnym. J\u00f3zef Ulma, \u017cona jego, Wiktoria oraz ich dzieci: Stasia, Basia, W\u0142adziu, Franu\u015b, Anto\u015b, Marysia, Nienarodzone<\/strong> Ukrywaj\u0105c starszych braci w wierze, \u017byd\u00f3w z rodzin Szall\u00f3w i Goldman\u00f3w, zgin\u0119li wraz z nimi w Markowej 24 III 1944 r. z r\u0105k niemieckich \u017candarmerii. <strong>Niech ich ofiara zostanie wezwana do przestrzegania i okazywania mi\u0142o\u015bci ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi!<\/strong> Byli synami i c\u00f3rkami tej ziemi, pozostaj\u0105 w naszym sercu\"<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>Okre\u015blenie \u201estarsi bracia\u201d nawi\u0105zuje do s\u0142\u00f3w \u015bwi\u0119tego Jana Paw\u0142a II<\/strong>, kt\u00f3ry w 1986 roku nazwa\u0142 tak \u017byd\u00f3w.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/53178160065_b785e18e1d_b.jpg\" style=\"width:100%; height:auto; border:0px;\" \/><\/p>\n<p>Dzi\u015b rano <a href=\"https:\/\/ulmowie.pl\/filmy\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki beatyfikowa\u0142 dziewi\u0119cioro cz\u0142onk\u00f3w rodziny Ulm\u00f3w podczas mszy \u015bwi\u0119tej odprawionej w Markowej<\/a>, uznaj\u0105c tym samym ich m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmier\u0107 z r\u0105k nazist\u00f3w. Dzisiejsza uroczysto\u015b\u0107 ma szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c<strong>po raz pierwszy Ko\u015bci\u00f3\u0142 beatyfikowa\u0142 nienarodzone dziecko<\/strong>. Uznanie zas\u0142ug rodziny Ulm\u00f3w powinno zach\u0119ca\u0107 do poznania historii wielu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy nara\u017cali \u017cycie, by ratowa\u0107 \u017byd\u00f3w. Obecnie<strong>Polska jest krajem z najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 os\u00f3b uhonorowanych przez Instytut Yad Vashem tytu\u0142em Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata: 7177<\/strong> spo\u015br\u00f3d \u0142\u0105cznie 28 217 os\u00f3b z 51 kraj\u00f3w.<\/p>\n<p align=\"center\"><big><font style=\"font-size:45px; line-height:50px;\">Cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci!<\/font><\/big><\/p>\n<div class=\"foto_piedefoto\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/53177731631_5a27180164_b.jpg\" style=\"width:100%; height:auto;\" \/><\/div>\n<div class=\"piedefoto\">Gr\u00f3b rodziny Ulm\u00f3w na cmentarzu w Markowej (Fot. Artur Widak\/NurPhot).<\/div>\n<p>---<\/p>\n<p><small>Zdj\u0119cie g\u0142\u00f3wne: <a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/en\/10-wrzesnia-godz-10-00-beatyfikacja-jozefa-i-wiktorii-ulmow-z-dziecmi\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Konferencja Episkopatu Polski<\/a>.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzi\u015b rano Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki by\u0142 \u015bwiadkiem niezwyk\u0142ego wydarzenia: beatyfikacji ca\u0142ej rodziny, w tym nienarodzonego dziecka.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[13464],"tags":[24395,10467,22153,24394,10464,27840,24393],"class_list":["post-67151","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia-polski","tag-calopalenie","tag-ii-wojna-swiatowa","tag-kosciol-katolicki","tag-narodowy-socjalizm","tag-polska","tag-rodzina-ulmow","tag-trzecia-rzesza"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-09-29 00:26:37","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67151"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67151\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outono.net\/elentir\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}