O carrusel dos bolseiros: cando a subvención substitúe ó emprego

Por Álvaro J. Díaz-Mella

Hai uns días, un bo amigo contábame a situación do seu fillo, Carlos, cunha tristeza que non lograba disimular. O mozo cumpriu 22 anos o pasado 5 de xullo, tras graduarse en Administración de Negocios Dixitais por unha universidade galega.

A Administración tamén debería render contas
Concertos hoxe, débeda mañá: o futuro que lle deixamos a Galicia

En xaneiro incorporouse a unha empresa para realizar as prácticas curriculares obrigatorias: seis meses, cinco horas ó día, sen percibir un só euro. Tras graduarse, a mesma empresa contratouno durante outros seis meses, a cinco horas e media diarias, por 350 euros brutos ó mes. Parte ou todo dese importe, segundo explicáronlle, procede dunha axuda pública da Xunta de Galicia destinada ó emprego xuvenil.

Non se trata dunha colaboración ocasional: son cinco horas e media diarias durante medio ano por 350 euros. Que futuro ofrecemos a un graduado cun perfil que administracións e empresas presentan como estratéxico para a dixitalización?

Cando unha empresa encadea prácticas e fórmulas subvencionadas sen converter o posto en emprego ordinario, a porta de acceso vólvese carrusel. A Administración non crea unha carreira profesional: sostén un posto que desaparece cando termina a axuda e facilita que o mozo pase dunha fórmula temporal a outra sen chegar a entrar do todo no mercado laboral.

Nun artigo recente sobre natalidade escribía que a nosa obrigación non é dicirlles ós mozos cantos fillos deben ter, senón procurar que quen queira formar unha familia poidan facelo sen que unha vivenda imposible, un soldo insuficiente ou o paso do tempo decidan por eles. O caso de Carlos é exactamente iso: alguén a quen a contorna empeza a marcarlle o ritmo.

Pero non é un caso illado.

Outra titulada, á que chamarei María, terminou o Grao en Economía, presentou o seu Traballo de Fin de Grao e cursou despois un máster en internacionalización, cunha estancia nunha escola de negocios de Londres. A súa entrada no mercado laboral durou preto de dous anos: seis meses de prácticas curriculares por 600 euros brutos ó mes; oito de bolsa de formación por 600 euros netos; e tres de prácticas nunha firma de auditoría, cobrando entre 700 e 800 euros netos ó mes.

Despois asinou un contrato indefinido no sector loxístico por 20.000 euros brutos anuais distribuídos en 16 pagas: menos de 1.100 euros netos mensuais. Segundo o seu testemuño, as funcións asignadas non esixían titulación universitaria nin experiencia previa. O grao, o máster, os idiomas e a estancia internacional non se traduciron nunha categoría profesional nin nunha remuneración acorde coa cualificación acumulada.

Nese traxecto observou que unha bolsa de formación podía enlazar con outro período de bolsas vinculado a unha universidade galega, tamén con perfís non matriculados ou procedentes de ciclos formativos. Non é a descrición exhaustiva de todos os programas, pero si un sinal do doado que resulta converter a transición laboral nun corredor sen final.

Dúas historias distintas conducen á mesma pregunta: ¿canto tempo pode pedírselle a un mozo que estude, especialícese, acumule experiencia e acepte salarios de transición antes de ser tratado como un profesional?

Non toda axuda ó emprego xuvenil é inútil nin todo contrato formativo é abusivo. Hai programas galegos de doce meses para titulados con contías moi superiores a eses 350 euros. Unha bolsa non é un contrato laboral. O problema aparece cando a subvención deixa de ser porta de entrada e convértese na condición de existencia do posto. As prácticas curriculares non remuneradas non están pensadas para cubrir un traballo ordinario durante meses. Cotizar á Seguridade Social tampouco converte unha bolsa nunha carreira profesional.

A diferenza entre formación e emprego debería verse na práctica: aprendizaxe real, funcións acordes co título, responsabilidades crecentes e unha posibilidade razoable de continuidade laboral. O contrato para a obtención de práctica profesional é outra figura: unha relación laboral para adquirir experiencia ó nivel de estudos obtido. Non todo o que se presenta como formación ten a mesma natureza nin ofrece os mesmos dereitos.

Tampouco basta con apertar só á empresa. O salario medio en Galicia queda por baixo do nacional. Un tecido maioritario de microempresas non pode pagar como unha gran compañía de alto valor engadido. Esa limitación explica parte do problema, pero non debería servir para perpetuar ocupacións formativas mal pagas. Galicia forma perfís que despois non sempre retén. Aumentar as convocatorias públicas non pecha esa brecha: fai falta unha economía capaz de competir por ese talento porque o necesita, non porque unha axuda permítalle substituílo cada seis meses.

As axudas públicas deberían publicarse con resultados verificables: cantos traballadores continúan ós doce meses, con que salario e se a empresa consolidou o posto. Quen rote beneficiarios sen unha saída laboral razoable debería afrontar un tempo fóra das convocatorias ou a devolución parcial da axuda.

O futuro de Carlos, o de María e o de miles de mozos galegos non pode depender de que unha axuda pública sosteña un posto que se esfuma cando termina a subvención. Hai que deixar de converter a transición en destino e construír unha economía capaz de pagar o valor que eses mozos xa poden achegar.

Álvaro J. Díaz-Mella
Vigo, setembro de 2026

Fontes:

• Normativa sobre prácticas académicas externas: Boletín Oficial do Estado (BOE).
• Contrato formativo para a obtención de práctica profesional: Servizo Público de Emprego Estatal (SEPE).
• Estatística Estrutural de Empresas (Comercio e Industria, 2024): Instituto Nacional de Estatística (INE).
• Enquisa Anual de Estrutura Salarial (2024): INE.
• Estatística sobre Actividades de I+D (2024) e gasto por comunidades autónomas: INE / Eurostat.

---

Imaxe: Meta.ai. Traducción: Elentir.